Tag Archives: mesna zajednica

Prestanak rada na projektu “Kontekst u mesnoj zajednici”

Nakon šest meseci rada i realizacije projekta “Kontekst u mesnoj zajednici” u Sali mesne zajednice „Studentski Grad“ na Novom Beogradu, doneli smo odluku da prekinemo dalju saradnju sa Opštinom Novi Beograd i Novobeogradskom kulturnom mrežom.

Iako smo od samog početka bili svesni rizika koji sa sobom nosi pregovaranje sa  instancama vladajućeg aparata, ovaj proces smo pre svega videli kao istraživanje odnosa u kulturnoj produkciji i politici i kao pokušaj da doprinesemo kulturno-umetničkoj sceni tako što bi smo analizirali kroz praksu strukturalne aspekte tih relacija i činili ih javno dostupnim. Pregovarački procesi su konkretizovani potpisanim ugovorom u julu 2011. godine koji je, iako kompromisan, ostavljao mogućnosti za nesmetano delovanje naših organizacija i predstavljao novinu u odnosu na uglavnom neregulisane odnose u kulturnoj produkciji. S obzirom na činjenicu da novi ugovor te mogućnosti u velikoj meri neutrališe i poništava, te da ne postoji prostor za formalno unapređenje položaja organizacija, doneli smo odluku da se povučemo iz daljih pregovora.

Naime, nakon isteka prvog ugovora u februaru 2012, Opština nam je ponudila aneks ugovora za mesec mart u kome su pojedini članovi bili znatno izmenjeni, sa predlogom da se na kraju meseca potpiše novi ugovor koji bi važio za period april – decembar 2012. Izmenjeni članovi su u mnogome narušili prava organizacija koje koriste prostor i povećale ingerencije Opštine sa ciljem pojačane kontrole nad našim radom i sadržajem. Istovremeno, nove odredbe su zahtevale od organizacija auto-cenzuru koja se odnosila na spominjanje sadržaja ugovora “u negativnom kontekstu” kao i o aspektima njegovog sprovođenja u javnim nastupima. Aneks ugovora nikad nismo potpisali smatrajući da on u velikoj meri ugrožava planiranje, organizovanje i način našeg rada.

Dalji pregovori vezani za ugovor za period april – decembar 2012 zapravo su predstavljali naš pokušaj da se izborimo za ona prava koja su narušena prethodnim izmenama u aneksu ugovora. Međutim, sporni članovi su i dalje ostali; radilo se o pojačanoj kontroli nad našim aktivnostima kao i o nametanju ekonomističkih merila u evaluaciji našeg rada.

Iako je čitav „Protokol o poslovno tehničkoj saradnji“ (PDF) pun problematičnih mesta, najspornije su sledeće odredbe:

(član 7)

„Partner je u obavezi da u okviru mesečnog izveštaja navede broj iskorišćenih termina, programe koji su realizovani u navedenim terminima, kraći izveštaj o realizovanoj aktivnosti/programu za svaki iskorišćeni termin, kao i broj korisnika programa u navedenom terminu. Partner je dodatno u obavezi da u okviru mesečnog izveštaja navede i broj i izvore medijskih objava, procenu društvenog/kulturnog uticaja u lokalnoj zajednici i relevantnost i jedinstvenost realizovanih programa u kontekstu kulturne ponude na Novom Beogradu.“

(član 8)

„Korisnik zadržava pravo da promeni raspored korišćenja prostora u zavisnosti od rezultata prikazanih u mesečnim izveštajima definisanim članom 7 ovog Protokola.“

Ipak, ovakav ugovor nije veliko iznenađenje, on oslikava aktuelnu neoliberalnu politiku ali i trenutni društveni momenat u kojem je sve podređeno stranačkim borbama za nove mandate i pozicije moći. U toj situaciji svaki društveni interes i zajedničko dobro trpe dodatni pritisak zarad pozicioniranja onih koji upravljaju. Opština Novi Beograd nikada nije finansirala naš rad, dok istovremeno želi da preko njega postigne određene društvene i kulturne efekte u lokalnoj zajednici. Postavljanje ekonomističkih merila i sve veća birokratizacija rada u ovom slučaju nije samo ispunjavanje kvantitativnih potreba vlasti koje bi zatim mogle da se hvale velikim brojem programa, posetom publike i sl. već se koristi i kao argument za direktno uplitanje u upravljanje prostorom i našim radom.

Takav ugovor upravo oslikava odnose u kulturnoj produkciji u savremenom kapitalističkom sistemu. Međutim, moramo biti dovoljno samokritični i uzeti u obzir da kulturna politika nije isključivi rezultat delovanja vlasti, u njeno formiranje, legitimisanje i sprovođenje su uključeni i sami proizvođači sadržaja. Sve dok se odnosi unutar kulturno-umetničke scene ne promene u smislu detektovanja, analize i kritičkog odnosa  prema pitanju radnih i produkcionih odnosa, to jest, dok ne dođe do njene politizacije i veće solidarnosti, ne može se doći do stvarnih promena u položaju radnika u kulturi.

Revolucionarni studentski pokret na Beogradskom univerzitetu 1929-1941.

Tekst Milana Radanovića nastao na osnovu njegovog izlaganju na razgovoru “Zašto je važno misliti o studentskim protestima 30ih godina XX veka” koji smo organizovali 21. januara.  (PDF teksta)

Protestni miting Ujedinjene studentske omladine 1939.

Međuratni revolucionarni studentski pokret na Beogradskom univerzitetu u međunarodnom kontekstu

Poznati britanski istoričar i jedan od najznačajnijih istoričara druge polovine 20. veka, Erik Hobsbaum, u memoarskoj knjizi Interesantna vremena: jedan život u 20. veku, pominje vlastito učešće na Prvom svetskom omladinskom kongresu za mir, održanom u Ženevi 1936, prisećajući se izlaganja jugoslovenskih studenata, osobito istupanja kasnije poznatog revolucionara Ive Lole Ribara. Hobsbaum ističe kako su studenti Beogradskog univerziteta u ovoj deceniji važili za najrevolucionarnije studente u Evropi, pored studenata Madridskog univerziteta.

Read more of this post

NAJAVA: Zašto je važno misliti o studentskim protestima 30ih godina XX veka

Subota, 21. januar, 15h
Kontekst u mesnoj zajednici
Sala mesne zajednice „Studentski grad“, Narodnih heroja 30, II sprat, Novi Beograd (mapa)

U razgovoru učestvuju: Milan Radanović (apsolvent istorije), Nebojša Vukelić (student, učesnik Plenuma Filozofskog fakulteta u Beogradu), Jelena Martinović (studentkinja, učesnica Plenuma Filozofskog fakulteta u Beogradu), Dušan Komarčević (novinar, E-novine)

Moderacija: Vida Knežević, Marko Miletić (Kontekst kolektiv)

Studentski protesti i blokade zasnovane na principima plenuma, kao direktno demokratskog studentskog tela – poput onih održanih na Filozofskom i Filološkom fakultetu u Beogradu tokom 2011. godine – sve su češća pojava na univerzitetima Beograda, Zagreba, Ljubljane, Rijeke, Novog Sada i ostalih gradova naših prostora. Ključni ciljevi svih ovih protesta odnose se na mogućnost ostvarivanja javno finansiranog obrazovanja dostupnog svima, zatim odbrane autonomije univerziteta i studentskog samoorganizovanja.

Iako ta činjenica gotovo i da nije poznata u javnosti, studentske borbe bazirane na principima direktne demokratije bile su vrlo prisutan oblik organizovanja i u naprednim, to jest, revolucionarnim studentskim pokretima na Beogradskom univerzitetu između dva svetska rata, a naročito tokom 30ih godina. Tadašnji kapitalistički poredak, ekonomska kriza i opšta fašizacija društva, samo su neke od mogućih sličnosti koje možemo da uočimo u društvenoj, političkoj i ekonomskoj situaciji sa kojom se suočavaju današnji studenti. Koliko su tadašnje studenske borbe bile važne u istoriji studentskog organizovanja govore i istorijski podaci o broju studenata uključenih u njih; otprilike polovina od ukupnog broja studenata na BU bila je uključena u napredne studentske pokrete.

Na razgovoru će biti reči o kompleksnom društvenom, političkom i kulturnom kontekstu 30ih godina u Kraljevini Jugoslaviji sa akcentom na tadašnje studentske pokrete, zatim o konkretnom događaju i okolnostima vezanim za 4. april 1936. godine, kao i o aspektima medijskog izveštavanja i mogućim paralelama u retorici koja se može uočiti u napadima, osuđivanju i diskreditovanju studentskih borbi.

Diskusiju će pratiti izložba prikupljene arhivske građe i medijskih napisa iz dnevnog lista “Politika” iz perioda 30ih godina XX veka, zatim izvoda iz “Student-a” – nedeljnog lista beogradskih studenata, sa kraja 70ih godina, kao i aktuelna dokumentacija koja se tiče poslednjeg protesta studenata Filozofskog fakulteta na Beogradskom univerzitetu.

Podrška:
Ministarstvo kulture, informisanja i informacionog društva
Fond za otvoreno društvo, Srbija
Opština Novi Beograd
Novobeogradska kulturna mreža

NAJAVA: Od kreativnog rada do kreativnog grada

English bellow
– – – – – – – – – – – –

Subota i nedelja, 5. i 6. Novembar, 14h (do 17:30)
Kontekst u mesnoj zajednici

Sala mesne zajednice „Studentski grad“, Narodnih heroja 30, II sprat, Novi Beograd (mapa)
bojana_fotka.jpg

Organizacija: Kontekst kolektiv
Program se realizuje u okviru 52. Oktobarskog salona “Vreme je da se upoznamo”

U prekarnoj situaciji, u kojoj se svi nalazimo, prinuđeni smo da prihvatamo rad u uslovima koji nisu pravno definisani i garantovani. Polazeći od sopstvene pozicije postavljamo pitanja o radnim i životnim uslovima (pitanja o ceni našeg rada, zatim postojanja radnog prostora, radnog vremena, socijalnog i zdravstvenog osiguranja, itd). Koliko je nedefinisanih uslova i „ugovora“ prisutno – onih koji se baziraju na odnosima zavisnosti, fleksibilnosti, neodređenosti, uslovljenosti, ucene i eksploatacije?

Istovremeno je primetan izostanak javne debate o navedenim pitanjima, kao i marginalizacija kritičke umetničke produkcije, ukidanje nepoželjnih kulturnih institucija, prisutnost cenzure i autocenzure kulturne produkcije na različitim nivoima, suspenzija autonomnih inicijativa i prostora, zatim netransparentna redistribucija budžeta, koncentracija moći političkih partija na vlasti. Ovo su samo neki od problema sa kojima se danas suočavaju radnici i radnice u kulturi. Međutim, jedan od ključnih problema jeste pitanje novih formi eksploatacije rada u polju kulture, kao i u svim sferama društvene proizvodnje.

Takav savremeni kapitalistički sistem sve više kulturu vidi kao polje za ostvarivanje ekonomske dobiti. Agresivna promocija koncepata kreativne klase, kreativne industrije i kreativnih gradova kao dela neoliberalne deregulacije, preuzima i eksploatiše različita društvena dobra kao što su javni sektor, javni resursi, javno znanje. Prenoseći matrice iz zemalja razvijenog kapitalizma činioci kulturne politike u Srbiji poslednjih godina aktivno doprinose uspostavljanju odnosa dominacije i subordinacije, koji radnike i radnice dovodi u nemogući položaj.

Program Od kreativnog rada do kreativnog grada je zamišljen u formi dvodnevnog seminara. Kroz predavanja i diskusije razmatraćemo detektovane probleme uslova u kojima svi mi danas živimo, učimo i radimo.

PROGRAM (apstrakti predavanja)

* Subota 5. novembar

14h do 15.30h
Primož Krašovec,
Kreativni rad – anakronizam ili eufemizam?

Pauza 15.30h – 16h

16h do 17.30h
Bojana Piškur,
Zašto ne okupiramo muzeje?

* Nedelja 6. novembar

14h do 15.30h
Lidija Radojević,
Borba za javni prostor kao klasna borba

Pauza 15.30h – 16h

16h do 17.30h
Ana Vilenica,
Na ruševinama tranzicije

Podrška:
Ministarstvo kulture, medija i informacionog društva
Opština Novi Beograd
Novobeogradska kulturna mreža
Kulturni centar Beograda

:::::::::::::::::::::: : : : : : :

Saturday and Sunday, 5th and 6th November, 14h
Kontekst at local community
The “Students’ City” local community, 30 Narodnih heroja Street, 2nd floor, New Belgrade

From Creative Work to Creative City

Organisation: Kontekst Collective
In the frame of 52. October salon “It’s Time We Got To Know Each Other”

In the precarious situation that we are all in, we are forced to accept to work under conditions that are not legally defined or guaranteed. Based on our own situation, we pose questions about our working and living situations: about the price of our work, the possibilities of a working space, working hours, health and social insurance, etc. To what extent are vague conditions and “contracts” prevalent – those based on dependence, flexibility, uncertainty, conditionality, blackmail and exploitation?

What is also quite noticeable is a lack of public debate on the above issues. Additional areas of concern include the marginalisation of critical artistic production; the abolition of undesirable cultural institutions; the practices of censorship and autocensorship in cultural production at various levels; the suspension of autonomous initiatives and spaces; non-transparent redistribution of budgets; as well as the concentration of power within the ruling political party framework. These are only some of the problems facing those employed in the sphere of culture today. However, one of the key issues, it seems, are the new forms of exploitation of labour in the fields of culture as in all spheres of social production.

Such contemporary capitalist system increasingly views culture as a field for achieving economic gains . Aggressive promotion of the concepts of creative class, creative industry and creative cities as part of the neoliberal deregulation, over and exploit various social goods such as public sector, public resources, public knowledge. By transferring matrices from developed capitalist countries, Serbia’s implementation of cultural policy has actively contributed, over the last few years, to establishing a relationship of domination and subordination, which ultimately places cultural employees in an impossible position.

The programme From Creative Work to Creative City takes the form of a two-day seminar. Through lectures and discussions, we shall review the observed problems pertaining to the conditions in which we all live, learn and work today.

NAJAVA: O stanju radničke borbe u Srbiji – razgovor sa predstavnicima USS SLOGA

Govore: Aleksandar Todić i Zlatko Bekić
Moderatori: Vladimir Simović i Marko Miletić

Položaj radnica i radnika u Srbiji konstantno se urušava. U današnje vreme – vreme krize i mera štednje – kada su na udaru socijalnih rezova koje sprovode vlade širom sveta, pre svega radni ljudi, otvaranje pitanja organizovanosti radništva jeste nužnost. Istovremeno, koncepte i prakse solidarnosti i ravnopravnosti, kao i ideju javnog dobra, koji su u periodu dominacije neoliberalizma u potpunosti marginalizovani, danas je, čini se više nego ikada, neophodno vratiti u javni diskurs i artikulisati njihove potencijale.

Na razgovorima koje ćemo organizovati sa predstavnicima radničkog pokreta pokušaćemo da lociramo tačke otpora aktuelnom stanju, kako one institucionalne tako i one vaninstitucionalne. Ove tačke su danas u velikoj meri raspršene, pa će fokusi razgovora biti na potencijalima lokalnog i internacionalnog povezivanja radničkih borbi, kao i mogućnostima povezivanja radništva sa drugim društvenim grupama i pokretima.

Prvi otvoreni razgovor o ovim temama održaćemo sa predstavnicima Udruženja Sindikata
Srbije SLOGA

::::::::::: : : : :
„Udruženi sindikati Srbije “SLOGA” je sindikalni savez nezavisan od države i državnih institucija, poslodavaca i političkih stranaka. “SLOGA” je organizacija čiji je osnovni cilj da brani i odbrani interese članstva i svih zaposlenih. Organizacija je osnovana početkom 2008. godine od strane grupe sindikalnih aktivista nezadovoljnih radom postojećih sindikata. Želja nam je da radnicima Srbije vratimo poverenje u sindikalni pokret koji je u Srbiji u izumiranju. Želimo da nam se priključe svi koji imaju potrebu da se istinski bore za ostvarivanje svojih prava. Smatramo da sindikat ne treba da postoji da bi sindikalni funkcioneri živeli lepo na radničkoj grbači, već da zaposleni treba sami da odlučuju o svojoj sudbini.“

Preuzeto sa sajta: http://www.usssloga.org.rs/

Program se realizuje u okviru festivala beogradske nezavisne scene “Na sopstveni pogon” http://www.seecult.org/blogs/na-sopstveni-pogon

Podrška:
Ministarstvo kulture, medija i informacionog društva
Opština Novi Beograd
Novobeogradska kulturna mreža

NAJAVA: “Radnik u protestu”, izložba Vladimira Miladinovića

Utorak, 25. oktobar, 19h

Kontekst u mesnoj zajednici

Sala mesne zajednice „Studentski grad“, Narodnih heroja 30, II sprat, Novi Beograd (mapa)


IMG_2048c.jpg


“Radnik u protestu” je serija umetničkih radova koji se bave primerima neoliberalne cenzure gde se svaki vid protesta predstavlja tako da njegov suštinski zahtev, zapravo ostaje nevidljiv. Izvor zadovoljstva u savremenom neoliberalnom sistemu jeste mogućnost mase da konzumira. Prikazivanje protesta u formi spektakla pretvara ga u potrošački artefakt pročišćen svakog potencijalnog kritičkog mišljenja. Ono što ujedinjuje mase u savremenom neoliberalnom kapitalizmu jeste upravo moć konzumerizma – umesto da kritikujemo, trebalo bi da trošimo. Tako se protesti radnika prezentuju onako kako se očekuje da će biti “kupljeni” na najbolji način. Ovakvim medijskim reprezentacijama se, zapravo stvara polje političke i kulturalne sterilnosti gde dominira ideja da ništa novo ne može da se desi i da je svaka akcija beznadežna. Stvar je u tome da ovakva slika beznađa, zapravo, ide u koristi vladajućim elitama. Njena svrha je da nas u potpunosti pasivizira i da učini da nama dominiraju emocije.

Vladimir Miladinović

Vladimir Miladinović je vizuelni umetnik, član grupe “Četiri lica Omarske”, student Interdisciplinarnih doktorskih studija Univerziteta umetnosti u Beogradu, odsek za Teoriju umetnosti i medija. Završio je fakultet primenjenih umetnosti u Beogradu. Trenutno se bavi socijalno i politički angažovanim temama koje pokušava da vizualizuje kroz različite medije.
http://www.vladimirmiladinovic.blogspot.com/

Pored 25. oktobra (19h do 22h), izložba će biti otvorena za posetioce i tokom programa 29.10 (od 14h do 18h) i 1.11 (od 19h do 22h)

Program se održava u okviru festivala beogradske nezavisne kulture „Na sopstveni pogon“ http://www.seecult.org/blogs/na-sopstveni-pogon

Podrška:
Ministarstvo kulture, informisanja i informacionog društva
Opština Novi Beograd
Novobeogradska kulturna mreža

NAJAVA: Jednom društvena svojina – uvek društvena svojina

realizacija: Nebojša Milikić

Utorak, 13. Septembar, 19h

Kontekst u mesnoj zajednici
Sala mesne zajednice „Studentski Grad“,
Narodnih heroja 30, II sprtat, Novi Beograd (mapa na kraju posta)    
 

Proces ispisivanja šablonskih grafita „JEDNOM – UVEK! DRUŠTVENA SVOJINA“ podrazumeva obeležavanje nekadašnje društvene svojine u cilju omogućavanja svim budućim istraživačima i nadležnim službama da lakše lociraju materijalna dobra koja su privatizacijom oteta od društva. Proces obeležavanja će najverovatnije trajati više decenija jer je materijal vrlo obiman.

Promišljanje koncepta društvenog ili zajedničkog  ima svoje konkretne posledice u zemljama nekadašnjeg socijalizma – u najboljem slučaju – nevericu, u uobičajenom – cenzuru, u krajnje negativnom – pritiske i pretnje usmerene na razdvajanje pitanja zajedništva, saradnje, solidarnosti od pitanja svojine i svojinskih odnosa.

Započeti proces obeležavanja društvene svojine je ishod bavljenja njegovog realizatora pitanjima zajednice i zajedničkog u stambenim zgradama, prigradskim naseljima, državnim institucijama i radnim organizacijama, gde se ovo potisnuto svojinsko pitanje javlja kao najmanji zajednički sadržilac njihovih partikularnih problematika.

Publici će biti predstavljena dokumentacija o do sada označenim prostorima i objektima, i analizirani neki primeri latentnog prisustva ovog pitanja u projektima kao što je serija radio emisija „Naša Zgrada“ ili „Flux ispod nas – Kaluđerica“. Dati primeri će poslužiti kao povod za razgovor o širim društvenim i političkim implikacijama prenošenja svojine nastale zajedničkim radom iz društvenog u privatno vlasništvo.

Nebojša Milikić (Beograd, 1964) se od sredine devedesetih bavi umetničkom produkcijom, nezavisnim istraživačkim radom, pisanjem o umetnosti i društvenim aktivizmom. Od 2001. godine radi kao urednik ili koordinator programa u Kulturnom Centru Rex. Inicijator i/ili koordinator projekata KEF, Flux, Kvasac, kao i serije Govornih programa i Programa za demokratizaciju i decentralizaciju kulture Kulturnog centra Rex. Član je Radne grupe Ministarstva kulture za održanje kulturne raznolikosti i interkulturni dijalog.

– – – – – – – – – – –
Ovim programom otvaramo Kontekst u mesnoj zajednici, stoga vas ujedno pozivamo i na druženje nakon razgovora.

Kontekst u mesnoj zajednici  predstavlja nastavak naše borbe za autonomni prostor koji smo započeli nakon prestanka rada u prostoru Centra za kulturu „Stari Grad“ u oktobru 2010. godine. Ta borba predstavlja samo-organizovani pritisak na mrežu eksploatacije savremene umetnosti i kulture, kao i stvaranje drugačijih produkcijskih odnosa u kojima bi umetnost bila repolitizovano mesto društvenih dijaloga ili konflikata kao pokretača ili posledica savremenih političkih procesa. Dosadašnja istraživanja i komunikacije sa različitim upravljačkim strukturama u oblasti lokalnih kulturnih politika, za ishod su imali potpisivanje ugovora sa Opštinom Novi Beograd, koji nam otvara mogućnost za dalji rad u prostoru MZ „Studentski grad“ na Novom Beogradu. Period rada u mesnoj zajednici iskoristićemo za stvaranje platforme autonomnog obrazovanja kao mogućnosti ko-proizvodnje novog znanja i za takvo znanje vezanog političkog delovanja.

Mesna zajednica je najniža instanca državne organizacija. Njihovo osnivanje u SFRJ je započeto sredinom 1960-ih godina dok 1974. godine ulaze u Ustav kao osnovni oblik samoupravnog organizovanja građana na lokalnom nivou. Mesne zajednice tada postaju centri za organizovanje građana radi ostvarivanja potreba kao što su izgradnja infrastrukture, dečjih vrtića i škola, sportskih igrališta, organizovanje kulturnih i edukativnih programa. Ove aktivnosti su bile rezultat udruženih građana koji su samodoprinosom i ličnim radom unapređivali uslove života u svojim mesnim zajednicama. Pored očiglednih uspeha ova mesta lokalne samouprave vremenom postaju uzurpirane od lokalnih partija a tako i sve udaljenije od stanovnika i njihovih inicijativa. I pored toga, makar deklarativno, u važećim zakonima postoje mogućnosti za  organizovanje ljudi i njihovo učešće u donošenju odluka kroz instancu mesne zajednice. Oblici neposrednog učešća građana u ostvarivanju lokalne samouprave- građanska inicijativa, zbor građana i referendum su u praksi savremenog političkog sistema retko ostvarivi i na njihovom jačanju treba raditi.

Podrška:

Ministarstvo kulture, informisanja i informacionog društva republike Srbije; Opština Novi Beograd; Novobeogradska kulturna mreža

 

 

Potpisivanje protokola o saradnji sa opštinom Novi Beograd i NBKM

 

 

U prostorijama Mesne zajednice „Studentski grad“ (Narodnih heroja 30), 5. jula je potpisan Protokol o poslovno-tehničkoj saradnji opštine Novi Beograd i Novobeogradske kulturne mreže sa udruženjima građana koja će realizovati umetničke programe u periodu septembar 2011. godine – februar 2012. godine.

Samom potpisivanju je prethodilo kratko predstavljanje okvira Protokola od strane Miloša Petrovića, zamenika predsednika opštine Novi Beograd, Ane Vrbanec, direktorke Novobeogradske kulturne mreže, a zatim su usledile i izjave predstavnika organizacija potpisnica Protokola – Nataše Milović (Scena Carina), Vide Knežević (Kontekst) i Aleksandre Jelić (APS ART).

Pored predstavnika Opštine potpisivanju su prisustvovali predstavnici medija i članovi i članice udruženja potpisnika protokola.

Imajući na umu da smo ušli u komunikaciju sa različitim zvaničnim državnim institucijama po pitanju iznalaženja fizičkog prostora za naš budući rad, u konkretnom slučaju, pregovore sa Opštinom Novi Beograd, za sada, vidimo kao uspešne. Takođe, smatramo ovaj događaj doprinosom, pre svega u iznalaženju novih modela i procedura u ostvarivanju prostornih rešenja koja mogu biti korisna mnogim drugim organizacijama sa nezavisne kulturno-umetničke scene, pre svega na lokalnom nivou. Iako ovaj Protokol nije idealan, svakako je veliki korak napred u daljim pregovorima.

Osnovni razlog ulaska u ovakvu vrstu saradnje je činjenica da su zvanične istitucije javne, i kao takve su finansirane od strane poreskih obveznika, te pripadaju svima nama. Iz ovih razloga imamo legitimno pravo da uzmemo učešće u njihovom potencijalnom menjanju. Svakako da nam je jasno da su ovo tek sitni koraci, minimalni učinci na makroplanu, koji mogu ali i ne moraju doprineti širim društvenim i kulturnim promenama. Ipak, kao takve ih smatramo izuzetno važnim, naročito u smislu mogućnosti unapređivanja uslova u kojima nezavisna scena trenutno radi.

Podsećamo vas da smo Borbu za autonomni prostor započeli sa odlukom o zatvaranju Kontekst galerije u novembru 2010.

 

Pisanje protokola o saradnji

Veliki nedostatak javne debate, marginalizacija kritičke umetničke produkcije, diskriminacija umetnosti koja je politična, ukidanje nepoželjnih kulturnih institucija i prostora, prisutnost cenzure i autocenzure kulturne produkcije na različitim nivoima, suspenzija autonomnih inicijativa i prostora, legalizovana kriminalizacija u polju administrativnih procedura, zatim netransparentna redistribucija budžeta, koncentracija moći političkih partija na vlasti, itd – samo su neki od problema sa kojima se suočavaju radnici i radnice (u kulturi) danas. Međutim, jedan od ključnih problema jeste pitanje novih formi eksploatacije rada, i to ne samo u polju kulture, već u svim sferama društvene proizvodnje.

U takvoj prekarnoj situaciji često smo prinuđeni da prihvatamo rad u uslovima koji ni u kom smislu nisu pravno definisani i garantovani. Dovoljno je da pogledamo naše sopstvene pozicije i zapitamo se u kakvim radnim uslovima mi sami radimo i živimo (pitanje plaćenosti našeg rada, zatim postojanja radnog prostora, radnog vremena, socijalnog i zdravstvenog osiguranja, itd). Koliko je nedefinisanih uslova i „ugovora“ prisutno – onih koji se baziraju na odnosima zavisnosti, nestalnosti, određenosti, kompromisa, uslovljenosti, ucene i eksploatacije?

…….

Nakon prestanka rada Kontekst galerije i početka našeg aktivnog delovanja u smislu iznalaženja nekog novog prostornog rešenja za rad Kontekst kolektiva osnovna zamisao je bila da potencijalni budući prostor mora da bude i pravno definisan – za razliku od prethodnog u kome smo radili bez definisanih ugovora, između ostalog, i po pitanju korišćenja prostora. U skladu sa tim kao osnovni značaj i vrednost u pregovorima sa Opštinom Novi Beograd smo videli želju i mogućnost da se kroz definisanje i potpisivanje Protokola o saradnji jasno uspostave prava i obaveze svih strana. Sa velikom svešću o nedostatcima finalne verzije ovog Protokola smatramo da je u ovom slučaju i za sada, veliki napredak samo njegovo postojanje. U ovom činu vidimo mogućnost i prostor za unapređivanje budućih odnosa između državnih institucija i nezavisne samoorganizovane, tj. autonomne scene savremene kulture, umetnosti i aktivizma.

Ovako je tekao proces pregovaranja oko definisanja Protokola o saradnji:

Ovo je prva verzija protokola o saradnji sa opštinom Novi Beograd koju su sastavile organizacije Aps Art, Carina i Kontekst. Bitno je odmah reći da ni jedna od pomenutih organizacija u sebi nema pravnike po struci niti smo do sada imali iskustava sa ovakvom vrstom ugovora tako da je i sam rad na ovom dokumentu bio specifičan proces samo– edukacije.

Osnovne karakteristike ovog protokola su:

zahtev da pored sale mesne zajednice dobijemo i prostor nekadašnje mesne biblioteke koja je zatvorena i iz koje je odnet bibliotekački fond. (član 2)

Kroz mapiranje potreba svake pojedinačne organizacije postalo je jasno da nam je potreban i jedan zajednički, pre svega kancelarijski prostor, za rad i pripremu programa, sastanke, itd, pored Sale koja će nam služiti za realizaciju naših programa. Pitanje prostora Biblioteke (koji se nalazi preko puta Sale) bilo je diskutovano na sastanku sa Opštinom, a njegovo uključivanje u ovaj protokol bi nam omogućilo razdvajanje programskih i administrativnih delatnosti, odnosno nesmetanu upotrebu Sale kao programskog prostora. Kroz uvođenje pitanja kancelarijskog prostora u dokument Protokola namera nam je bila da pokažemo realne potrebe za rad različitih organizacija sa različitim programskim sadržajima koje će raditi u istom prostoru.

– Prostor se ustupa na korišćenje za period od deset godina. (član 2)

Početna namera je bila da zahtevamo protokol na „neodređeno“ vreme u cilju osiguravanja našeg budućeg rada u datom prostoru, međutim, po savetima pravnika koji su imali priliku da pogledaju sporazum pre slanja Opštini ovaj član smo izmenili u smislu njegovog konkretizovanja. Period od deset godina bi nam dao veću sigurnost nego „neodređeno“ vreme koje bi moglo biti i mnogo kraće.

Prostor se ustupa na korišćenje bez nadoknade dok Vlasnik (Opština) ima obavezu investicionog i tekućeg održavanja o svom trošku. (član 4, 6)

Predlog koji je Opština iznela na sastanku bila je da organizacije koje koriste prostor solidarno plaćaju tekuće infrastrukturne troškove. Ovu obavezu smo korigovali u tom smislu što smo predložili da ipak Vlasnik mora da snosi i ove troškove, sa intencijom za što ravnomernijom i ravnopravnijom podelom obaveza ali i odgovornosti. Polazni argument je da bi smo mi ulagali u produkciju i realizaciju programa iz sopstvenih budžeta, zatim da bi smo mi ulagali i naš rad koji Opština ugovorom nije u obavezi da nam pokrije, a tu je i činjenica da je prostor u kome bi smo te programe realizovali deo Opštinske ustanove kulture (NBKM). Postavlja se pitanje da li je u redu da pored produkcije programa, našeg uloženog rada, vremena i znanja, finansiramo i infrastrukturu jedne institucije koja je sama deo čitavog projekta? Otvaranjem ovog važnog pitanja smo želeli zapravo da unapredimo odnose između nezavisne samoorganizovane, tj. autonomne scene savremene kulture, umetnosti i aktivizma i (državnih) institucija koji je na vrlo niskom nivou. Dakle, naša namera nije bila da Opština usmerava sredstva ka našim organizacijama već samo da pokrije troškove sopstvene infrastrukture (prostora svoje ustanove kulture). Dodatno, predlog da račune plaća Vlasnik potekao je iz proste činjenice da nismo svi istih mogućnosti i da je nekima od nas to prilično teška obaveza.

Prvu verziju protokola predstavnici Opštine su eksplicitno odbacili. Naime, pored toga što je nama (svim pozvanim organizacijama u saradnji sa Otvoreno o javnim prostorima) povereno da sastavimo predlog tj. prvu verziju Protokola, očigledno se očekivalo da ćemo ponoviti sve što je na sastanku rečeno, prodiskutovano, pomenuto, ili samo dotaknuto kao pitanje, i to u onom smislu u kom bi po svim unetim tačkama Protokola zadovoljilo predstavnike Opštine. Nasuprot tome mi smo sastavljanje Protokola videli kao otvoreni prostor pregovaranja i unapređivanja saradnje u korist svih strana i sa tom svešću da se u ovom procesu borimo i za uspostavljanje mogućih modela i procedura koji će i nekim drugim i budućim organizacijama biti od pomoći u dobijanju svog prostora za rad.

Usledio je drugi krug pregovora i rada na ovom dokumentu. Osnovne novine druge verzije protokola su:

Novobeogradska kulturna mreža (NBKM) se uvodi u dokument kao jedan od potpisnika ugovora u svojstvu Koordinatora.

Iako je direktorka NBKM prisustvovala sastancima, gde je pominjana i koordinatorska uloga ove institucije, ta pozicija je ostala dosta nejasna do pisanja Protokola. U sastavljanju prve verzije izostavili smo tu stavku, verujući da će je predstavnici Opštine bolje definisati. Nakon razmenjene dodatne komunikacije na ovu temu, NBKM je uneta u dokument kao potpisnik Protokola tako da sada postoje tri potpisnika – Opština, NBKM i organizacije (Aps Art, Carina, Kontekst).

Prostor biblioteke nije više predmet protokola. (Član 2)

– Troškove tekućeg održavanja (infostan, struja, voda…) solidarno pokrivaju organizacije koje koriste prostor. (Član 18)

Ove dve stavke su morale da budu izmenjene. Predstavnici Opštine su se eksplicitno usprotivili unošenju ovih članova: prvi iz razloga što pitanje Biblioteke ide izvan njihovih ingerencija u tom trenutku, drugi iz razloga što oni misle da bi to bio preveliki ustupak nama (svim organizacijama), kao i da Opština nema takvu mogućnost.

Ovu verziju su dostavili predstavnici Opštine, nezadovoljni našim viđenjima Protokola. Naš osećaj je bio da smo prešli na teren jasnog izvođenja odnosa moći, kao i situacije uslovljavanja koja iz toga proizilazi. Ipak, nastavili smo sa pregovorima.

Osnovne karakteristike sada su:

Menjaju se uloge kod ugovornih strana, NBKM postaje Korisnik dok organizacije (Aps Art, Carina, Kontekst) postaju Realizatori.

– Prostor se ustupa na korišćenje na period od šest meseci, i to svim danima osim ponedeljkom, sredom i petkom nakon 18 časova (komercijalni termini). (Član 2)

– Opština odnosno NBKM snose troškove tekućeg održavanja prostora. (Član 3)

– NBKM je dobila pravo da prostor dodeljuje na korišćenje i drugim organizacijama bez saglasnosti organizacija koje već koriste prostor. (Član 4)

– Opština i NBKM pojačavaju svoju nadzornu ulogu nad programskim aktivnostima organizacija koje koriste prostor. (Član 6, 7)

Iako se Verzija III od Verzije I radikalno izmenila po pitanju nekih članova, mi smo nastavili sa komunikacijom koja je dalje pojašnjavala naše ključne argumente, ipak svesni da Verzija I reflektuje naše realne ali u istom trenutku „idealne“ potrebe, imajući na umu „stanje na terenu“.

Verzija IV je finalna verzija Protokola i ona je proizvod uzimanja u obzir naših komentara, eksplikacija i intervencija na Verziju III, od strane Opštine. Ovu verziju je sa pravne strane proverilo i korigovalo opštinsko prvobranilištvo i smatra se finalnom verzijom koja će se i potpisivati.

Osnovne izmene u finalnoj verziji su:

– Organizacije (Aps Art, Carina, Kontekst) od „Realizatora“ postaju „Partneri“.

Smatrali smo da je termin „Partner“ mnogo podesniji i precizniji opis našeg odnosa sa Opštinom od termina „Realizatora“, te da je u skladu sa pravcem izgradnje partnerstva između tzv. nezavisnog sektora i lokalne samouprave.

– Za ustupanje prostora i drugim organizacijama Korisnik (NBKM) mora dobiti saglasnost i Partnera. (Član 4.)

Ovim smo želeli da zajednički (partnerski) radimo na stvaranju konzistentnih i kontekstualnih sadržaja u ovom prostoru kao i da stvorimo mogućnost da svi akteri makar delimično sačuvaju autonomiju u svom radu.

Sala mesne zajednice „Studentski Grad“

Prostor koji su nam predstavnici opštine Novi Beograd ponudili pod određenim uslovima na korišćenje je sala mesne zajednice „Studentski Grad“ u ulici Narodnih heroja 30.

Mesna zajednica se nalazi na drugom spratu poslovne zgrade na pomenutoj adresi. Tlocrt sprata sa podelom prostora možete pogledati ovde. Sala koja je ponuđena je označena logoom Konteksta (25). Ova sala je jedna od nekoliko na Novom Beogradu koje je Opština dala na korišćenje svojoj ustanovi kulture – Novobeogradska kulturna mreža. Tako je mesnoj zajednici „Studentski Grad“ na upotrebu ostavljeno dve kancelarije (10, 12). Sama sala je nekada bila duplo veća, odnosno spojena sa sadašnjim poslovnim prostorom pored nje (24), dok je mesna zajednica ranije koristila i prostore 11, 26.

Tokom pregovora sa Opštinom razgovarano je i o mogućnosti ustupanja prostora pod brojem 16. To je nekada bila mesna biblioteka ali je sada prostor ispražnjen; u vlasništvu je Opštine, a njime upravlja preduzeće Poslovni prostor Novi Beograd. Za sada nije nađeno rešenje za ustupanje ovog prostora ali je dogovor pozvanih organizacija (APS ART, Carina, Kontekst) da nastavimo da radimo na ovom pitanju.

Više fotografija prostora možete pogledati ovde.

%d bloggers like this: