Tag Archives: kulturna politika

Otvoreni poziv na radionicu- „Omladinski kulturni centri Beograda“

Kontekst kolektiv vas poziva da se prijavite za učešće na radionici „Omladinski kulturni centri Beograda“ koja se realizuje u okviru projekta „Borba za autonomni prostor“.

Kako biste se prijavili dovoljno je da nam pošaljete kratko motivaciono pismo u kojem ćete obrazložili vaše razloge za bavljenje ovom temom. Članovi i članice Kontekst kolektiva će izabrati do 10 polaznika a (blagu) prednost imaće studenti istorije umetnosti, sociologije, umetničkih i srodnih fakulteta.

Rok za prijavu je 17. jun, 2012. Rezultati konkursa biće objavljeni dva dana po zatvaranju istog
Prijave i dodatna pitanja možete slati na: kontekst@kontekstgalerija.org

  • Radionica – Omladinski kulturni centri Beograda

Tema radionice biće proces transformacije omladinskih ustanova kulture nastalih u vremenu socijalističke Jugoslavije u institucije nacionalne neoliberalne kapitalističke države. Značajan broj institucija u SFRJ osnovan je sa ciljem da se otvari prostor za omladinu i omladince; pomenućemo samo neke: Tribina mladih, Novi Sad (1954), Dom omladine Beograda (1964.), Studentski kulturni centar, Beograd (1968.); Dom kulture „Studentski grad“, Beograd (1971.); Studentski kulturni centar, Novi Sad; Omladinski klub Sonja Marinković, Novi Sad; itd. Kao polaznu osnovu za rad odabrali smo tri ustanove iz Beograda: Dom omladine, Beograd; Studentski kulturni centar, Beograd i Dom kulture „Studentski grad“. Navedene ustanove nastale su kao rezultat socijalističke kulturne politike koja je čvrsto povezivala kulturu i obrazovanje. Iako ove ustanove nisu osnovane u istim kulturno-političkim okolnostima i sa istovetnim ciljevima, dugoročno su poslužile kao institucionalne platforme u okviru kojih je pružana podrška alternativnoj i autonomnoj umetničkoj produkciji, naročito mlađe generacije. Treba imati u vidu da su omladinske institucije kulture bile mesta konstantnih ideoloških sukoba, i da je u različitim periodima određena umetnička produkcija bila vidljivija, i/ili kao takva naknadno istorizovana. U tranzicionom periodu devedesetih, koji svoje početke ima tokom osamdesetih, kao i u neoliberalnim promenama dvehiljaditih, pomenute institucije kroz svoj rad udaljile su se od principa na kojima su osnovane. Dom omladine je postao reprezentativni kulturni centar koji mlade tretira uglavnom kao konzumente, dok je u svojoj upravljačkoj strukturi potpuno zatvoren za omladinu. Dom kulture „Studentski grad“ reprodukuje konzervativnu nacionalističku kulturnu matricu, dok Studentski kulturni centar današnji „omladinci“ zaobilaze na putu ka novim kulturnim centrima kao mestima zabave i kulturne komodifikacije.

Tokom rada, kroz razgovore sa gostima radionice, čitanje i diskutovanje kritičkih i teorijskih tekstova kao i razmatranje dokumentarnih materijala, želimo da istražimo modele nastanka ovih institucija kao i procese njihovih transformacija.

Plan rada:

1. dan (25.6):
Upoznavanje polaznika sa osnovnim ciljevima projekta i istraživanje o omladinskim kulturnim ustanovama;
Rad na teorijskim tekstovima.

2. dan (26.6):

Istraživanje – Dom kulture “Studentski grad” (DKSG)
Mesto realizacije: Mala galerija DKSG, Magacin
Gosti radionice: Maida Gruden (istoričarka umetnosti, urednica likovnog programa DKSG), Aleksandra Sekulić (istoričarka kulture, nekadašnja urednica Akademskog filmskog centra DKSG)

3. dan (27.6):
Istraživanje – Dom omladine Beograda (DOB)
Mesto realizacije: Magacin u Kraljevića Marka
Gosti radionice: Svebor Midžić (teoretičar i pisac; nekadašnji urednik debatnih programa DOB-a), Branko Dimitrijević (predavač istorije i teorije umetnosti, pisac i kustos)

4. dan (28.6):
Istraživanje – Studentski kulturni centar (SKC)
Mesto realizacije : Velika galerija SKC, Magacin
Gosti radionice: Stevan Vuković (filozof, kustos i pisac o umetnosti; urednik SKC Filmforuma) i Jelena Vesić (nezavisna istoričarka umetnosti, kustoskinja projekata Slučaj SKC-a 1970ih i Političke prakse (post-) jugoslovenske umetnosti: Retrospektiva 01)

5. dan (29.6):
– Diskusija o rezultatima istraživanja; Pregladavanje materijala (filmovi, fotografije, posteri, katalozi, knjige itd); Rad na teorijskim tekstovima; Diskusija o mogućnostima predstavljanja rezultata radionice. Rad na pripremi prezentacije rezultata radionice.

6. dan (30.6):
– Izložba kao prezentacija procesa rada i rezultata radionice
Mesto realizacije: Magacin u Kraljevića Marka

Izložba (kao ishod radionice)
Izložba će na diskurzivan način predstaviti znanja koja su proizvedena kroz predstavljeni diskusiono-radioničarski princip rada. Takođe, na izložbi će biti predstavljeni arhiva, materijali i metode koje smo koristili tokom rada kako bi se nastavila dalje proizvodnja znanja.
O formi i sadržaju izložbe, kroz zajedničke debate, odlučivaće polaznici radionica u saradnji sa članovima i članicama Kontekst kolektiva (Vidom Knežević, Markom Miletić, Dejanom Vasić, Mirjanom Dragosavljević)
……
Kao uvod u radionicu „Omladinski kulturni centri“ biće održana predavanja Branke Ćurčić i Dušana Grlje, 12. juna u 18h, u Magacinu u ulici Kraljevića Marka 4. Na predavanju o Studentskom kulturnom centru i Tribini mladih biće reči o radu ovih društvenih institucija u odnosu na promene u politikama, procedurama i tendencijama u različitim periodima razvoja jugoslovenskog socijalizma, kao i danas kada su kultura i javne institucije zahvaćene neoliberalnim tendencijama. Ovi procesi otvaraju pitanja o položaju kulture u jugoslovenskom socijalističkom sistemu, o potencijalu njene socijalizacije ili pak (in)direktnom državnom upravljanju.
Program se realizuje u okviru projekta “Borba za autonomni prostor”.

Podrška: Fondacija za otvoreno društvo.

Advertisements

Omladinski kulturni centri u SFRJ; Slučaj Tribine mladih u Novom Sadu i Studentskog kulturnog centra u Beogradu

Branka Ćurčić (članica Kuda.org) i Dušan Grlja (ex-Prelom kolektiv)

predavanja sa diskusijom

 
Utorak, 12. jun, 18h – 20h
Magacin u Kraljevića Marka 4, Beograd
 

Predavanja će se baviti širim društveno-političkim i kulturnim kontekstom jugoslovenskog samoupravnog socijalizma, opštim tendencijama i promenama kulturne politike SFRJ a naročito omladinskim institucijama kulture kroz paradigmatične primere Tribine mladih u Novom Sadu i Studentskog kulturnog centra u Beogradu tokom šesdesetih i sedamdesetih godina prošlog veka.

Primer beogradskog SKC otkriva svu kompleksnost načina funkcionisanja omladinskih kulturnih centara u SFRJ. Iako je osnovan i budžetiran od strane vlasti – tj. “društva” – i dat na upravljanje Univerzitetu i studentskoj organizaciji, on je postao mesto uvođenja novih oblika kulturnog i društvenog aktivizma kombinujući rad entuzijasta i dobrovoljaca sa radom plaćenih profesionalaca, paralelno odbacujući podele na proizvođače i konzumente kulture, stvaraoce i publiku. SKC je odigrao važnu ulogu u kulturnoj edukaciji, proizvodnji i dijalogu koristeći se dostupnim društvenim sredstavima za rad i infrastrukturom, ali je, takođe, predstavljao i izvestan “dokaz” progresivnosti zvaničnog samoupravnog socijalizma.

Tribina mladih predstavlja instituciju koja je prošla kroz niz transformacija uslovljenih društveno – političkim okolnostima. Osnovana je 1954. godine u Novom Sadu kao Omladinska katedra narodnog univerziteta, preko prelaska u Kulturni centar omladine “Sonja Marinković” 1978. godine, do konačnog preimenovanja ove institucije u Kulturni centar Novog Sada 1984. godine u kom statusu postoji do danas.

Na predavanju će biti reči o radu ovih društvenih institucija posvećenih kulturi i omladini u odnosu na promene u politikama, procedurama i tendencijama u različitim periodima razvoja jugoslovenskog socijalizma, kao i danas kada su kultura i javne institucije zahvaćene neoliberalnim tendencijama. Ovi procesi otvaraju pitanja o položaju kulture u jugoslovenskom socijalističkom sistemu, o potencijalu njene socijalizacije ili pak (in)direktnom državnom upravljanju.

…….

Predavanja su ujedno i uvod u radionicu pod nazivom “Omladinski kulturni centri” čija će tema biti proces transformacije omladinskih ustanova kulture nastalih u vremenu socijalističke Jugoslavije u institucije nacionalne neoliberalne kapitalističke države. Čitav niz institucija u tadašnjoj Jugoslaviji inicirano je u cilju otvaranja prostora za omladinu a kao polaznu osnovu u radu smo odabrali tri ustanove iz Beograda: Dom omladine, Beograd; Studentski kulturni centar, Beograd i Dom kulture „Studentski grad“. Iako ove ustanove nisu osnovane sa istovetnim ciljevima sve tri su veoma dug period iskazivale jaku podršku alternativnoj i autonomnoj umetničkoj produkciji, naročito mlađe generacije. Međutim, u tranzicionom periodu devedesetih i neoliberalnim promenama dvehiljaditih na različitim nivoima su svoj rad udaljile od principa na kojima su osnovane.

Program se realizuje u okviru projekta “Borba za autonomni prostor”.

Podrška: Fondacija za otvoreno društvo.

SOHO U BEOGRADU – ,,UMETNIČKA ELITA” U SLUŽBI TAJKUNA

 

Ana Vilenica

Soho u Beogradu – ,,umetnička elita” u službi tajkuna (PDF)

Grupa umetnika i umetnica potpisana kao Svetska komunalna baština uputila je 15. juna 2011. godine poziv javnosti i umetnicima koji rade u ateljeima u Sohou u Beogradu, da prestanu da podržavaju privatne interese krupnih kapitalista, vlasnika Luke Beograd. Istog dana, grupa je upala na tribinu Lice grada: Zaštita ateljea i galerija u Luci Beograd, koju je organizovala Kulturno-prosvetna zajednica Beograda i Srbije zajedno sa umetnicima iz Sohoa na Kolarčevom narodnom univerzitetu i pročitala javno protestno pismo protiv zloupotrebe zajedničkog dobra i davanja legitimiteta od strane umetnika u gašenju Luke. Opisana scena dogodila se nekoliko dana nakon što je Ministarstvo za infrastrukturu i energetiku, na zahtev Saveta za borbu protiv korupcije, donelo odluku o iseljenju umetnika zbog nepravilnosti poslovanja Luke Beograd, koja je suprotno propisima vršila delatnosti koje nisu lučke i koje nisu zakonom propisane.
Read more of this post

Potpisivanje protokola o saradnji sa opštinom Novi Beograd i NBKM

 

 

U prostorijama Mesne zajednice „Studentski grad“ (Narodnih heroja 30), 5. jula je potpisan Protokol o poslovno-tehničkoj saradnji opštine Novi Beograd i Novobeogradske kulturne mreže sa udruženjima građana koja će realizovati umetničke programe u periodu septembar 2011. godine – februar 2012. godine.

Samom potpisivanju je prethodilo kratko predstavljanje okvira Protokola od strane Miloša Petrovića, zamenika predsednika opštine Novi Beograd, Ane Vrbanec, direktorke Novobeogradske kulturne mreže, a zatim su usledile i izjave predstavnika organizacija potpisnica Protokola – Nataše Milović (Scena Carina), Vide Knežević (Kontekst) i Aleksandre Jelić (APS ART).

Pored predstavnika Opštine potpisivanju su prisustvovali predstavnici medija i članovi i članice udruženja potpisnika protokola.

Imajući na umu da smo ušli u komunikaciju sa različitim zvaničnim državnim institucijama po pitanju iznalaženja fizičkog prostora za naš budući rad, u konkretnom slučaju, pregovore sa Opštinom Novi Beograd, za sada, vidimo kao uspešne. Takođe, smatramo ovaj događaj doprinosom, pre svega u iznalaženju novih modela i procedura u ostvarivanju prostornih rešenja koja mogu biti korisna mnogim drugim organizacijama sa nezavisne kulturno-umetničke scene, pre svega na lokalnom nivou. Iako ovaj Protokol nije idealan, svakako je veliki korak napred u daljim pregovorima.

Osnovni razlog ulaska u ovakvu vrstu saradnje je činjenica da su zvanične istitucije javne, i kao takve su finansirane od strane poreskih obveznika, te pripadaju svima nama. Iz ovih razloga imamo legitimno pravo da uzmemo učešće u njihovom potencijalnom menjanju. Svakako da nam je jasno da su ovo tek sitni koraci, minimalni učinci na makroplanu, koji mogu ali i ne moraju doprineti širim društvenim i kulturnim promenama. Ipak, kao takve ih smatramo izuzetno važnim, naročito u smislu mogućnosti unapređivanja uslova u kojima nezavisna scena trenutno radi.

Podsećamo vas da smo Borbu za autonomni prostor započeli sa odlukom o zatvaranju Kontekst galerije u novembru 2010.

 

Pisanje protokola o saradnji

Veliki nedostatak javne debate, marginalizacija kritičke umetničke produkcije, diskriminacija umetnosti koja je politična, ukidanje nepoželjnih kulturnih institucija i prostora, prisutnost cenzure i autocenzure kulturne produkcije na različitim nivoima, suspenzija autonomnih inicijativa i prostora, legalizovana kriminalizacija u polju administrativnih procedura, zatim netransparentna redistribucija budžeta, koncentracija moći političkih partija na vlasti, itd – samo su neki od problema sa kojima se suočavaju radnici i radnice (u kulturi) danas. Međutim, jedan od ključnih problema jeste pitanje novih formi eksploatacije rada, i to ne samo u polju kulture, već u svim sferama društvene proizvodnje.

U takvoj prekarnoj situaciji često smo prinuđeni da prihvatamo rad u uslovima koji ni u kom smislu nisu pravno definisani i garantovani. Dovoljno je da pogledamo naše sopstvene pozicije i zapitamo se u kakvim radnim uslovima mi sami radimo i živimo (pitanje plaćenosti našeg rada, zatim postojanja radnog prostora, radnog vremena, socijalnog i zdravstvenog osiguranja, itd). Koliko je nedefinisanih uslova i „ugovora“ prisutno – onih koji se baziraju na odnosima zavisnosti, nestalnosti, određenosti, kompromisa, uslovljenosti, ucene i eksploatacije?

…….

Nakon prestanka rada Kontekst galerije i početka našeg aktivnog delovanja u smislu iznalaženja nekog novog prostornog rešenja za rad Kontekst kolektiva osnovna zamisao je bila da potencijalni budući prostor mora da bude i pravno definisan – za razliku od prethodnog u kome smo radili bez definisanih ugovora, između ostalog, i po pitanju korišćenja prostora. U skladu sa tim kao osnovni značaj i vrednost u pregovorima sa Opštinom Novi Beograd smo videli želju i mogućnost da se kroz definisanje i potpisivanje Protokola o saradnji jasno uspostave prava i obaveze svih strana. Sa velikom svešću o nedostatcima finalne verzije ovog Protokola smatramo da je u ovom slučaju i za sada, veliki napredak samo njegovo postojanje. U ovom činu vidimo mogućnost i prostor za unapređivanje budućih odnosa između državnih institucija i nezavisne samoorganizovane, tj. autonomne scene savremene kulture, umetnosti i aktivizma.

Ovako je tekao proces pregovaranja oko definisanja Protokola o saradnji:

Ovo je prva verzija protokola o saradnji sa opštinom Novi Beograd koju su sastavile organizacije Aps Art, Carina i Kontekst. Bitno je odmah reći da ni jedna od pomenutih organizacija u sebi nema pravnike po struci niti smo do sada imali iskustava sa ovakvom vrstom ugovora tako da je i sam rad na ovom dokumentu bio specifičan proces samo– edukacije.

Osnovne karakteristike ovog protokola su:

zahtev da pored sale mesne zajednice dobijemo i prostor nekadašnje mesne biblioteke koja je zatvorena i iz koje je odnet bibliotekački fond. (član 2)

Kroz mapiranje potreba svake pojedinačne organizacije postalo je jasno da nam je potreban i jedan zajednički, pre svega kancelarijski prostor, za rad i pripremu programa, sastanke, itd, pored Sale koja će nam služiti za realizaciju naših programa. Pitanje prostora Biblioteke (koji se nalazi preko puta Sale) bilo je diskutovano na sastanku sa Opštinom, a njegovo uključivanje u ovaj protokol bi nam omogućilo razdvajanje programskih i administrativnih delatnosti, odnosno nesmetanu upotrebu Sale kao programskog prostora. Kroz uvođenje pitanja kancelarijskog prostora u dokument Protokola namera nam je bila da pokažemo realne potrebe za rad različitih organizacija sa različitim programskim sadržajima koje će raditi u istom prostoru.

– Prostor se ustupa na korišćenje za period od deset godina. (član 2)

Početna namera je bila da zahtevamo protokol na „neodređeno“ vreme u cilju osiguravanja našeg budućeg rada u datom prostoru, međutim, po savetima pravnika koji su imali priliku da pogledaju sporazum pre slanja Opštini ovaj član smo izmenili u smislu njegovog konkretizovanja. Period od deset godina bi nam dao veću sigurnost nego „neodređeno“ vreme koje bi moglo biti i mnogo kraće.

Prostor se ustupa na korišćenje bez nadoknade dok Vlasnik (Opština) ima obavezu investicionog i tekućeg održavanja o svom trošku. (član 4, 6)

Predlog koji je Opština iznela na sastanku bila je da organizacije koje koriste prostor solidarno plaćaju tekuće infrastrukturne troškove. Ovu obavezu smo korigovali u tom smislu što smo predložili da ipak Vlasnik mora da snosi i ove troškove, sa intencijom za što ravnomernijom i ravnopravnijom podelom obaveza ali i odgovornosti. Polazni argument je da bi smo mi ulagali u produkciju i realizaciju programa iz sopstvenih budžeta, zatim da bi smo mi ulagali i naš rad koji Opština ugovorom nije u obavezi da nam pokrije, a tu je i činjenica da je prostor u kome bi smo te programe realizovali deo Opštinske ustanove kulture (NBKM). Postavlja se pitanje da li je u redu da pored produkcije programa, našeg uloženog rada, vremena i znanja, finansiramo i infrastrukturu jedne institucije koja je sama deo čitavog projekta? Otvaranjem ovog važnog pitanja smo želeli zapravo da unapredimo odnose između nezavisne samoorganizovane, tj. autonomne scene savremene kulture, umetnosti i aktivizma i (državnih) institucija koji je na vrlo niskom nivou. Dakle, naša namera nije bila da Opština usmerava sredstva ka našim organizacijama već samo da pokrije troškove sopstvene infrastrukture (prostora svoje ustanove kulture). Dodatno, predlog da račune plaća Vlasnik potekao je iz proste činjenice da nismo svi istih mogućnosti i da je nekima od nas to prilično teška obaveza.

Prvu verziju protokola predstavnici Opštine su eksplicitno odbacili. Naime, pored toga što je nama (svim pozvanim organizacijama u saradnji sa Otvoreno o javnim prostorima) povereno da sastavimo predlog tj. prvu verziju Protokola, očigledno se očekivalo da ćemo ponoviti sve što je na sastanku rečeno, prodiskutovano, pomenuto, ili samo dotaknuto kao pitanje, i to u onom smislu u kom bi po svim unetim tačkama Protokola zadovoljilo predstavnike Opštine. Nasuprot tome mi smo sastavljanje Protokola videli kao otvoreni prostor pregovaranja i unapređivanja saradnje u korist svih strana i sa tom svešću da se u ovom procesu borimo i za uspostavljanje mogućih modela i procedura koji će i nekim drugim i budućim organizacijama biti od pomoći u dobijanju svog prostora za rad.

Usledio je drugi krug pregovora i rada na ovom dokumentu. Osnovne novine druge verzije protokola su:

Novobeogradska kulturna mreža (NBKM) se uvodi u dokument kao jedan od potpisnika ugovora u svojstvu Koordinatora.

Iako je direktorka NBKM prisustvovala sastancima, gde je pominjana i koordinatorska uloga ove institucije, ta pozicija je ostala dosta nejasna do pisanja Protokola. U sastavljanju prve verzije izostavili smo tu stavku, verujući da će je predstavnici Opštine bolje definisati. Nakon razmenjene dodatne komunikacije na ovu temu, NBKM je uneta u dokument kao potpisnik Protokola tako da sada postoje tri potpisnika – Opština, NBKM i organizacije (Aps Art, Carina, Kontekst).

Prostor biblioteke nije više predmet protokola. (Član 2)

– Troškove tekućeg održavanja (infostan, struja, voda…) solidarno pokrivaju organizacije koje koriste prostor. (Član 18)

Ove dve stavke su morale da budu izmenjene. Predstavnici Opštine su se eksplicitno usprotivili unošenju ovih članova: prvi iz razloga što pitanje Biblioteke ide izvan njihovih ingerencija u tom trenutku, drugi iz razloga što oni misle da bi to bio preveliki ustupak nama (svim organizacijama), kao i da Opština nema takvu mogućnost.

Ovu verziju su dostavili predstavnici Opštine, nezadovoljni našim viđenjima Protokola. Naš osećaj je bio da smo prešli na teren jasnog izvođenja odnosa moći, kao i situacije uslovljavanja koja iz toga proizilazi. Ipak, nastavili smo sa pregovorima.

Osnovne karakteristike sada su:

Menjaju se uloge kod ugovornih strana, NBKM postaje Korisnik dok organizacije (Aps Art, Carina, Kontekst) postaju Realizatori.

– Prostor se ustupa na korišćenje na period od šest meseci, i to svim danima osim ponedeljkom, sredom i petkom nakon 18 časova (komercijalni termini). (Član 2)

– Opština odnosno NBKM snose troškove tekućeg održavanja prostora. (Član 3)

– NBKM je dobila pravo da prostor dodeljuje na korišćenje i drugim organizacijama bez saglasnosti organizacija koje već koriste prostor. (Član 4)

– Opština i NBKM pojačavaju svoju nadzornu ulogu nad programskim aktivnostima organizacija koje koriste prostor. (Član 6, 7)

Iako se Verzija III od Verzije I radikalno izmenila po pitanju nekih članova, mi smo nastavili sa komunikacijom koja je dalje pojašnjavala naše ključne argumente, ipak svesni da Verzija I reflektuje naše realne ali u istom trenutku „idealne“ potrebe, imajući na umu „stanje na terenu“.

Verzija IV je finalna verzija Protokola i ona je proizvod uzimanja u obzir naših komentara, eksplikacija i intervencija na Verziju III, od strane Opštine. Ovu verziju je sa pravne strane proverilo i korigovalo opštinsko prvobranilištvo i smatra se finalnom verzijom koja će se i potpisivati.

Osnovne izmene u finalnoj verziji su:

– Organizacije (Aps Art, Carina, Kontekst) od „Realizatora“ postaju „Partneri“.

Smatrali smo da je termin „Partner“ mnogo podesniji i precizniji opis našeg odnosa sa Opštinom od termina „Realizatora“, te da je u skladu sa pravcem izgradnje partnerstva između tzv. nezavisnog sektora i lokalne samouprave.

– Za ustupanje prostora i drugim organizacijama Korisnik (NBKM) mora dobiti saglasnost i Partnera. (Član 4.)

Ovim smo želeli da zajednički (partnerski) radimo na stvaranju konzistentnih i kontekstualnih sadržaja u ovom prostoru kao i da stvorimo mogućnost da svi akteri makar delimično sačuvaju autonomiju u svom radu.

Pregovori sa Opštinom Novi Beograd

Zgrada u kojoj se nalazi Mesna zajednica "Studentski Grad"

Nakon prvog radnog sastanka sa predstavnicima Opštine Novi Beograd pozvani smo na nastavak razgovora krajem marta 2011. Na isti sastanak su pozvani i APS ART i Scena Carina, i on je održan u sali mesne zajednice „Studentski Grad“ u Narodnih heroja 30 na Novom Beogradu.

Sastanku su prisustvovali: Miloš Petrović (zamenik predsednika opštine Novi Beograd), Ana Vrbanec (Novobeogradska kulturna mreža), Aleksandra Jelić, Bogdan Španjević i Jelena Mićić (APS ART), Nataša Milović (Scena Carina), Vida Knežević, Marko Miletić i Mirjana Dragosavljević (Kontekst kolektiv), Dobrica Veselinović (Otvoreno o javnim prostorima).

Na samom početku sastanka Miloš Petrović je izneo ponudu o potencijalnoj saradnji Opštine i njene ustanove kulture NBKM (Novobeogradska kulturna mreža) sa pozvanim organizacijama. Saradnja se ticala pitanja dodeljivanja prostora sale mesne zajednice „Studentski Grad“ na upotrebu za proizvodnju i realizovanje kulturnog sadržaja. Sala je ponuđena bez nadoknade sa obavezom plaćanja režijskih troškova (struja, voda, infostan). Predlog je da prostor upotrebljavamo non-stop, i da ga uređujemo u skladu sa našim potrebama. Sa druge strane, Opština bi imala uvid u naše predloge programa na šestomesečnom nivou. Kao osnov budućih odnosa ponuđeno je potpisivanje protokola o saradnji čiji tekst bi mi – pozvane organizacije, početno postavili.

Na sastanku se pokrenulo pitanje velikog broja pojedinosti koje su proistekle iz ove ponude a u skladu sa interesima svake pojedinačne strane. Iako se dosta diskutovalo na tu temu i na ovom sastanku, dogovoreno je da se za većinu pitanja nađe rešenje kroz dalju komunikaciju kako među pozvanim organizacijama (APS ART, Carina, Kontekst), tako i sa Opštinom.

Potencijalni problemi u ovim odnosima mogu nastati iz činjenice da APS ART, Carina i Kontekst nisu organizacije koje su do sada sarađivale međusobno, niti su se njihovi članovi poznavali. Svaka od ove tri organizacije je imala svoje viđenje buduće saradnje sa Opštinom, kao i zamisao o prostoru koji bi zadovoljavao njihove potrebe. Odmah nakon zajedničkog sastanka sa predstavnicima Opštine započeli smo proces „upoznavanja“; osim što je ovo neophodno zbog potencijalnog deljenja i upotrebe istog prostora u budućnosti, morali smo da krenemo i u zajedničko koncipiranje teksta protokola o saradnji sa Opštinom.

Scena Carina je neformalna grupa (u procesu registracije) koja želi da pokrene scenu savremenog teatra na Novom Beogradu. Sa izvođenjem svojih predstava su počeli u prostoru mesne zajednice „Studentski Grad“ pre nego što je opština bilo koga pozvala na razgovore vezano za taj prostor. Svojim radom „Carina“ je na neki način i otkrila prostor Opštini i učinila ga interesantnim za stvaranje budućeg prostora namenjenog kulturi.

APS ART je takođe započeo razgovore sa opštinom Novi Beograd sa namerom da dobiju prostor na korišćenje gde bi pokrenuli pozorište zajednice. Rad bi pre svega podrazumevao radionice sa različitim društvenim grupama (deca, penzioneri, nezaposleni itd) pre svega pripadnika lokalne zajednice. Osim za realizaciju ovih programa prostor im je potreban i za kancelarijske delatnosti. Njihova je namera i da ulože sredstva u rekonstrukciju prostora za svoje potrebe.

Kontekst kolektiv je tokom prvog susreta sa predstavnicima Opštine Novi Beograd izneo sa svoje strane zahteve za prostorom koji bi služio realizaciji programa, ali i produkciji (radionice, kancelarija, arhiva, biblioteka). Izneli smo i predlog koji je u skladu sa našom dosadašnjom praksom, da bismo u zavisnosti od veličine prostora pozvali još neke partnerske organizacije i inicijative da zajednički koristimo ponuđeni prostor.

Različite potrebe, želje i mogućnosti među pozvanim organizacijama su postale deo procesa pregovaranja sa Opštinom. Rezultat usklađivanja stavova je protokol na kome smo radili nekoliko meseci.

Prostori borbe u novim kulturnim politikama

Prostori borbe u novim kulturnim politikama.

“O prošlosti Kontekst galerije, budućnosti Kontekst kolektiva te prostoru u kojem nastaju suvremene umjetničke prakse govore Vida Knežević i Marko Miletić.

Posljednji program u beogradskoj Kontekst galeriji, čije je djelovanje od njenog osnutka 2006. godine kontinuirano promoviralo i problematiziralo društveno osviještene suvremene umjetničke prakse, održan je 13. studenog 2010. Otada naovamo, njihovo je se djelovanje nastavilja neovisno o nekadašnjem fizičkom prostoru: Kontekst galerija nastavila je kao Kontekst kolektiv političku borbu za autonomni prostor i rad, koji je strukturalnim promjenama u nekadašnjem prostoru postupno narušavan i u konačnici onemogućen. O uzrocima i posljedicama takvoga stanja te o trenutnim modelima i mogućnostima angažiranog rada u umjetnosti i saumjetnosti, razgovarali smo sa članovima Kontekst kolektiva, Vidom Knežević i Markom Miletićem (uz njih, u kolektivu djeluju još Ivana MarjanovićDejan Vasić i Mirjana Dragosavljević).”

Javni radni sastanak: Elektrika, Pančevo

 

Prošle nedelje smo na poziv kolega iz Elektrike učestovovali na javnom radnom sastanku u Pančevu, u prostoru Elektrike. U razgovoru su pored nas učestvovali Marko Salapura (A86+/Elektrika), Vladimir Palibrk (Elektrika), Dobrica Veselinović (Otvoreno o javnim prostorima) i zainteresovana i aktivna publika.

Razgovor smo započeli otvaranjem pitanja o problemu autonomnog prostora i delovanja nezavisne kulturne i umetničke scene a kroz slučaj Konteksta, tj. inicijative Kontekst, borba za autonomni prostor; zatim je Dobrica Veselinović mapirao problem iz iskustva dosadašnjeg rada na projektu Otvoreno o javnim prostorima, u kome sarađuje sa različitim grupama, inicijativama, pojedincima sa sličnim problemima; Marko Salapura je govorio o iskustvima Elektrike u smislu odnosa saradnje sa gradskim kulturnim centrom ali i gradskom administracijom zaduženom za polje kulture i umetnosti. Njihova iskustva su važna, drugačija, uspešna i vredi učiti na njihovom slučaju u pojedinim aspektima.

Jedna od ključnih diskusija vodila se oko dileme da li je učinkovitije pokušavati sa modelom ulaska u institucije, njihovog zauzimanja i/ili redefinisanja ili pak koristiti model skvoritanja napuštenih prostora. Ukoliko je prvi model u pitanju – kako mu pristupiti, koji su to načini, koji primeri, sa kojim ciljevima? Argumenti za ovaj princip polazili su od mišljenja da su institucije javne, dakle naše i kao takvima im moramo prići i aktivno učestvovati u njihovom redefinisanju i upotrebi. Drugim rečima, ne treba da ih ignorišemo i smatramo samo feudom političkih i ekonomskih struktura na vlasti. Drugi model – skvotiranje, tj zauzimanje napuštenih prostora nalazi opravdanje u mnogim sličnim pozitivnim promerima u internacionalnom kontekstu, koji iz nekog razloga nikad nije zaživeo kod nas. Dilema ostaje da li postoji kapacitet i potencijal za tako nešto danas u Srbiji. Treba naglasiti, takođe, da pomenuti modeli ne isključuju jedan drugi, već se moraju u skladu sa potrebama i situacijama kombinovati.

Zaključci diskusije su ostali otvoreni za dalje promišljanje.

NRBG: Ministarstvo prostora

Tokom dvosatne emisije Vida Knežević i Marko Miletić (Kontekst kolektiv) i autori Marko Aksentijević i Dobrica Veselinović su diskutovali o pitanju nedostatka fizičkog prostora za nezavisnu kulturnu produkciju, kulturnoj politici i načinima borbe pojedinaca/kolektiva/organizacija za autonomiju svoj delovanja.

U okviru emisije predstavljen je i plan realizacije projekta Kontekst, borba za autonomni prostor.

Prezentacija: AKC, Niš

Izveštaj sa razgovora:

Kontekst, borba za autonomni prostor

Diskusija o problemima kulturne politike, položaju nezavisne scene, načinima borbe i pitanju autonomije savremene umetnosti (najava, pdf.)

Alternativni kulturni centar- NišAKC klub; 15. februar, 2011.


Članovi i članice Kontekst kolektiva (Marko Miletić, Vida Knežević, Dejan Vasić, Mirjana Dragosavljević) su predstavili inicijativu Kontekst, borba za autonomni prostor i time dali uvod u diskusiju.

Teme o kojima smo govorili:

  • početci Kontekst galerije
  • važnost procesa samoobrazovanja, povezivanja sa aktivističkom scenom, specifičnim temama kojima se bavimo
  • odnos sa institucijom u kojoj smo radili (Centar za kulturu “Stari Grad”), i iz koje smo istisnuti (Ustanova kulture “Parobrod”)
  • pitanje stvaranja autonomnog prostora za kulturu, odnosi institucija kulture i nezavisne scene, odnosi unutar nezavisne scene
  • plan Borbe za autonomni prostor (radna grupa, javni sastanci, radni sastanci, blog, mediji)

Pitanja o kojima smo diskutovali sa publikom i radnicima i radnicama AKC-a:

  • Da li postoji šire interesovanje za pitanje preraspodele javnih prostora u Beogradu? I kako bi se nešto slično moglo desiti u Nišu?
  • Pitanje decentralizacije kulture. U okviru vladajuće kulturne politike pod decentralizacijom se podrazumeva gostovanje programa produkovanih u Beogradu u ostalim gradovima u Srbiji. Šta bi bio alternativni vid decentralizacije kulturne produkcije. Mogućnosti saradnje.
  • Da li je Kontekst razmišljao o selidbi u neku manju sredinu, ili na periferiju Beograda?
  • Pitanje prekarne pozicije radnika i radnica u kulturi.
%d bloggers like this: