Tag Archives: kolektiv

Pisanje protokola o saradnji

Veliki nedostatak javne debate, marginalizacija kritičke umetničke produkcije, diskriminacija umetnosti koja je politična, ukidanje nepoželjnih kulturnih institucija i prostora, prisutnost cenzure i autocenzure kulturne produkcije na različitim nivoima, suspenzija autonomnih inicijativa i prostora, legalizovana kriminalizacija u polju administrativnih procedura, zatim netransparentna redistribucija budžeta, koncentracija moći političkih partija na vlasti, itd – samo su neki od problema sa kojima se suočavaju radnici i radnice (u kulturi) danas. Međutim, jedan od ključnih problema jeste pitanje novih formi eksploatacije rada, i to ne samo u polju kulture, već u svim sferama društvene proizvodnje.

U takvoj prekarnoj situaciji često smo prinuđeni da prihvatamo rad u uslovima koji ni u kom smislu nisu pravno definisani i garantovani. Dovoljno je da pogledamo naše sopstvene pozicije i zapitamo se u kakvim radnim uslovima mi sami radimo i živimo (pitanje plaćenosti našeg rada, zatim postojanja radnog prostora, radnog vremena, socijalnog i zdravstvenog osiguranja, itd). Koliko je nedefinisanih uslova i „ugovora“ prisutno – onih koji se baziraju na odnosima zavisnosti, nestalnosti, određenosti, kompromisa, uslovljenosti, ucene i eksploatacije?

…….

Nakon prestanka rada Kontekst galerije i početka našeg aktivnog delovanja u smislu iznalaženja nekog novog prostornog rešenja za rad Kontekst kolektiva osnovna zamisao je bila da potencijalni budući prostor mora da bude i pravno definisan – za razliku od prethodnog u kome smo radili bez definisanih ugovora, između ostalog, i po pitanju korišćenja prostora. U skladu sa tim kao osnovni značaj i vrednost u pregovorima sa Opštinom Novi Beograd smo videli želju i mogućnost da se kroz definisanje i potpisivanje Protokola o saradnji jasno uspostave prava i obaveze svih strana. Sa velikom svešću o nedostatcima finalne verzije ovog Protokola smatramo da je u ovom slučaju i za sada, veliki napredak samo njegovo postojanje. U ovom činu vidimo mogućnost i prostor za unapređivanje budućih odnosa između državnih institucija i nezavisne samoorganizovane, tj. autonomne scene savremene kulture, umetnosti i aktivizma.

Ovako je tekao proces pregovaranja oko definisanja Protokola o saradnji:

Ovo je prva verzija protokola o saradnji sa opštinom Novi Beograd koju su sastavile organizacije Aps Art, Carina i Kontekst. Bitno je odmah reći da ni jedna od pomenutih organizacija u sebi nema pravnike po struci niti smo do sada imali iskustava sa ovakvom vrstom ugovora tako da je i sam rad na ovom dokumentu bio specifičan proces samo– edukacije.

Osnovne karakteristike ovog protokola su:

zahtev da pored sale mesne zajednice dobijemo i prostor nekadašnje mesne biblioteke koja je zatvorena i iz koje je odnet bibliotekački fond. (član 2)

Kroz mapiranje potreba svake pojedinačne organizacije postalo je jasno da nam je potreban i jedan zajednički, pre svega kancelarijski prostor, za rad i pripremu programa, sastanke, itd, pored Sale koja će nam služiti za realizaciju naših programa. Pitanje prostora Biblioteke (koji se nalazi preko puta Sale) bilo je diskutovano na sastanku sa Opštinom, a njegovo uključivanje u ovaj protokol bi nam omogućilo razdvajanje programskih i administrativnih delatnosti, odnosno nesmetanu upotrebu Sale kao programskog prostora. Kroz uvođenje pitanja kancelarijskog prostora u dokument Protokola namera nam je bila da pokažemo realne potrebe za rad različitih organizacija sa različitim programskim sadržajima koje će raditi u istom prostoru.

– Prostor se ustupa na korišćenje za period od deset godina. (član 2)

Početna namera je bila da zahtevamo protokol na „neodređeno“ vreme u cilju osiguravanja našeg budućeg rada u datom prostoru, međutim, po savetima pravnika koji su imali priliku da pogledaju sporazum pre slanja Opštini ovaj član smo izmenili u smislu njegovog konkretizovanja. Period od deset godina bi nam dao veću sigurnost nego „neodređeno“ vreme koje bi moglo biti i mnogo kraće.

Prostor se ustupa na korišćenje bez nadoknade dok Vlasnik (Opština) ima obavezu investicionog i tekućeg održavanja o svom trošku. (član 4, 6)

Predlog koji je Opština iznela na sastanku bila je da organizacije koje koriste prostor solidarno plaćaju tekuće infrastrukturne troškove. Ovu obavezu smo korigovali u tom smislu što smo predložili da ipak Vlasnik mora da snosi i ove troškove, sa intencijom za što ravnomernijom i ravnopravnijom podelom obaveza ali i odgovornosti. Polazni argument je da bi smo mi ulagali u produkciju i realizaciju programa iz sopstvenih budžeta, zatim da bi smo mi ulagali i naš rad koji Opština ugovorom nije u obavezi da nam pokrije, a tu je i činjenica da je prostor u kome bi smo te programe realizovali deo Opštinske ustanove kulture (NBKM). Postavlja se pitanje da li je u redu da pored produkcije programa, našeg uloženog rada, vremena i znanja, finansiramo i infrastrukturu jedne institucije koja je sama deo čitavog projekta? Otvaranjem ovog važnog pitanja smo želeli zapravo da unapredimo odnose između nezavisne samoorganizovane, tj. autonomne scene savremene kulture, umetnosti i aktivizma i (državnih) institucija koji je na vrlo niskom nivou. Dakle, naša namera nije bila da Opština usmerava sredstva ka našim organizacijama već samo da pokrije troškove sopstvene infrastrukture (prostora svoje ustanove kulture). Dodatno, predlog da račune plaća Vlasnik potekao je iz proste činjenice da nismo svi istih mogućnosti i da je nekima od nas to prilično teška obaveza.

Prvu verziju protokola predstavnici Opštine su eksplicitno odbacili. Naime, pored toga što je nama (svim pozvanim organizacijama u saradnji sa Otvoreno o javnim prostorima) povereno da sastavimo predlog tj. prvu verziju Protokola, očigledno se očekivalo da ćemo ponoviti sve što je na sastanku rečeno, prodiskutovano, pomenuto, ili samo dotaknuto kao pitanje, i to u onom smislu u kom bi po svim unetim tačkama Protokola zadovoljilo predstavnike Opštine. Nasuprot tome mi smo sastavljanje Protokola videli kao otvoreni prostor pregovaranja i unapređivanja saradnje u korist svih strana i sa tom svešću da se u ovom procesu borimo i za uspostavljanje mogućih modela i procedura koji će i nekim drugim i budućim organizacijama biti od pomoći u dobijanju svog prostora za rad.

Usledio je drugi krug pregovora i rada na ovom dokumentu. Osnovne novine druge verzije protokola su:

Novobeogradska kulturna mreža (NBKM) se uvodi u dokument kao jedan od potpisnika ugovora u svojstvu Koordinatora.

Iako je direktorka NBKM prisustvovala sastancima, gde je pominjana i koordinatorska uloga ove institucije, ta pozicija je ostala dosta nejasna do pisanja Protokola. U sastavljanju prve verzije izostavili smo tu stavku, verujući da će je predstavnici Opštine bolje definisati. Nakon razmenjene dodatne komunikacije na ovu temu, NBKM je uneta u dokument kao potpisnik Protokola tako da sada postoje tri potpisnika – Opština, NBKM i organizacije (Aps Art, Carina, Kontekst).

Prostor biblioteke nije više predmet protokola. (Član 2)

– Troškove tekućeg održavanja (infostan, struja, voda…) solidarno pokrivaju organizacije koje koriste prostor. (Član 18)

Ove dve stavke su morale da budu izmenjene. Predstavnici Opštine su se eksplicitno usprotivili unošenju ovih članova: prvi iz razloga što pitanje Biblioteke ide izvan njihovih ingerencija u tom trenutku, drugi iz razloga što oni misle da bi to bio preveliki ustupak nama (svim organizacijama), kao i da Opština nema takvu mogućnost.

Ovu verziju su dostavili predstavnici Opštine, nezadovoljni našim viđenjima Protokola. Naš osećaj je bio da smo prešli na teren jasnog izvođenja odnosa moći, kao i situacije uslovljavanja koja iz toga proizilazi. Ipak, nastavili smo sa pregovorima.

Osnovne karakteristike sada su:

Menjaju se uloge kod ugovornih strana, NBKM postaje Korisnik dok organizacije (Aps Art, Carina, Kontekst) postaju Realizatori.

– Prostor se ustupa na korišćenje na period od šest meseci, i to svim danima osim ponedeljkom, sredom i petkom nakon 18 časova (komercijalni termini). (Član 2)

– Opština odnosno NBKM snose troškove tekućeg održavanja prostora. (Član 3)

– NBKM je dobila pravo da prostor dodeljuje na korišćenje i drugim organizacijama bez saglasnosti organizacija koje već koriste prostor. (Član 4)

– Opština i NBKM pojačavaju svoju nadzornu ulogu nad programskim aktivnostima organizacija koje koriste prostor. (Član 6, 7)

Iako se Verzija III od Verzije I radikalno izmenila po pitanju nekih članova, mi smo nastavili sa komunikacijom koja je dalje pojašnjavala naše ključne argumente, ipak svesni da Verzija I reflektuje naše realne ali u istom trenutku „idealne“ potrebe, imajući na umu „stanje na terenu“.

Verzija IV je finalna verzija Protokola i ona je proizvod uzimanja u obzir naših komentara, eksplikacija i intervencija na Verziju III, od strane Opštine. Ovu verziju je sa pravne strane proverilo i korigovalo opštinsko prvobranilištvo i smatra se finalnom verzijom koja će se i potpisivati.

Osnovne izmene u finalnoj verziji su:

– Organizacije (Aps Art, Carina, Kontekst) od „Realizatora“ postaju „Partneri“.

Smatrali smo da je termin „Partner“ mnogo podesniji i precizniji opis našeg odnosa sa Opštinom od termina „Realizatora“, te da je u skladu sa pravcem izgradnje partnerstva između tzv. nezavisnog sektora i lokalne samouprave.

– Za ustupanje prostora i drugim organizacijama Korisnik (NBKM) mora dobiti saglasnost i Partnera. (Član 4.)

Ovim smo želeli da zajednički (partnerski) radimo na stvaranju konzistentnih i kontekstualnih sadržaja u ovom prostoru kao i da stvorimo mogućnost da svi akteri makar delimično sačuvaju autonomiju u svom radu.

Advertisements

Prostori borbe u novim kulturnim politikama

Prostori borbe u novim kulturnim politikama.

“O prošlosti Kontekst galerije, budućnosti Kontekst kolektiva te prostoru u kojem nastaju suvremene umjetničke prakse govore Vida Knežević i Marko Miletić.

Posljednji program u beogradskoj Kontekst galeriji, čije je djelovanje od njenog osnutka 2006. godine kontinuirano promoviralo i problematiziralo društveno osviještene suvremene umjetničke prakse, održan je 13. studenog 2010. Otada naovamo, njihovo je se djelovanje nastavilja neovisno o nekadašnjem fizičkom prostoru: Kontekst galerija nastavila je kao Kontekst kolektiv političku borbu za autonomni prostor i rad, koji je strukturalnim promjenama u nekadašnjem prostoru postupno narušavan i u konačnici onemogućen. O uzrocima i posljedicama takvoga stanja te o trenutnim modelima i mogućnostima angažiranog rada u umjetnosti i saumjetnosti, razgovarali smo sa članovima Kontekst kolektiva, Vidom Knežević i Markom Miletićem (uz njih, u kolektivu djeluju još Ivana MarjanovićDejan Vasić i Mirjana Dragosavljević).”

Public Support Letters

After the realization of the last program in the Kontekst Gallery, on November the 13th, 2010, Kontekst team informed the public about its decision to end the project Kontekst Gallery and continue its work through Kontekst platform only. In the issued press release the reasons of ceasing the work of Kontekst Gallery in the Cultural Centre “Stari Grad”: “After March 2010 and the establishment of Cultural Institution “Parobrod” – which took over the function and the public space of the Municipal Cultural Center “Stari grad”; and due to various pressures in the form of an official demand to vacate the working facilities, as well as the refusal of communication by the new management – we made a decision to end our work in this space. However, our decision to close Kontekst gallery is to a grater extent caused by our disagreement with the policy of the new cultural institution. This policy is only a symptom of the new cultural policy in Serbia in which culture is conceived as an instrument in the process of European integration, nominal implementation of human rights and tolerance, as well as the process of culturalization of society in order to create apolitical subjects for the dominant ideology – while structurally and systematically retrograde social values such as: nationalism, clero-fascism, hegemony of patriarchal matrix, intolerance towards all kinds of otherness etc., are still being reproduced.”

 

As a reaction to this press release Građanske inicijative (Civic Initiatives) issued a press release supporting Kontekst Gallery stating that “Civic Initiatives are supporting the decision, future work and activities of Kontekst Gallery and are calling other civil society’s organizations as well as institutions of culture to do the same.”

The public reaction titled “Space for political party’s youth” by an artist Darinka Pop-Mitić and a theoretician Svebor Midžić followed. Besides other, it was said that “the city authorities and right wing organizations obviously agree that contemporary arts is something that should be on margin and should have its place in ghetto. Instead of art exhibitions, visual arts program of the new institution of culture will be filled with the exhibiting activities of political party’s youth as well as with tame and appropriate topics such as ecology and incorrect parking. There, where were previously contemporary arts, now will be ecological light bulb.”

Walking Theory, a platform for theory and practice of performing arts issued an open letter to the City Secretariat for Culture protesting harshly against “the way and reasons because of which Kontekst Gallery stopped to work” within the institution of culture Parobrod. It was stated that “such displacing of those who have been for years constituting, not only locally but also regionally and internationally recognized cultural production of Belgrade can not be accepted and it represents part of the broader negative principle of local transition in culture that must be recognized and suppressed…We appeal the City Secretariat for Culture to reflect about the historical moment in which Serbia is in the time of transition, the moment when socialist cultural-political model is not entirely suspended and new and neo-liberal capitalist is still not established. This moment is unique because it opens the possibility to achieve social consensus about art as public good, and thus obstruct that it is thrown on the marked as a commodity.”

Škart, Dah Theatre, Grup Monument, Working group  Four faces of Omarska, artist Milica Tomić and Women in Black sent an appeal to the City Secretariat for Culture to “recognize the importance of the work of Kontekst Gallery and demanded that the Secretariat offers to the gallery concrete support providing it with an alternative space for work as there are many such spaces in this city and they are often not in usage or abandoned….We think that destruction of the Cultural Centre “Stari Grad” and Kontekst Gallery – that have been for many years regionally and internationally recognized on the basis of their cultural production in order to constitute party political institution of culture Parobrod is bad and unacceptable. Of course, for us it is not a secret that this is a consequence of new cultural politics, that departs from the market as a place for self-regulation of the need for the products of culture and thus from the profit based on cultural production. But art is not commodity on the market but it is a public good and its value can not be estimated on the basis of commercial success. Contemporary arts will of course loose the battle with the more profitable fields of cultural industry. We expect the  City Secretariat for Culture to demonstrate more understanding when it comes to the further development of contemporary arts.”

STATION service for contemporary dance Belgrade, appeal that the City Secretariat for Culture should find space for the work of the organization Kontekst in which the programs of the association would be organized continually and smoothly. In the letter it is put that “In the time of transition when this type of critical reflection in culture is in every way being suspended on one hand, and on the other the model of entertaining artistic production is pushed, the work of the Kontekst Gallery and similar organizations is of the key importance for the development of Serbian society. Public space for dialogue is necessary basis for the development of Serbian society and organizations that work on providing such public space should be supported not closed down…As responsible and as most important strategic partner of the civil sector in culture, we are addressing you and asking to, in dialogue with Kontekst team, find the solution and thus demonstrate understanding for the situation in which culture in Belgrade is. As further work of Kontekst within the institution Parobrod is impossible it is necessary to find urgently an adequate solution.

Open letter to the City Secretariat for Culture triggerd by the shutting down the project Kontekst Gallery was sent as well by independent artistic associations from Šabac: Stepenice (Stairsway), Assotiation Svetlost (Light) and Kolektiv (Collective) where it was stated: ”we see problems that the association Kontekst faced much more broadly, as a symptom of a new cultural politics that departs from the belief that artistic production must be profitable and competitive i.e. valorized by the laws of the market. It is clear that no space is left for the non-profit organizations that understand culture as public good. Thus, it is clear that the space contemporary arts that previously  had will be filled by commercial, profitable contents…With this open letter we want to support our colleagues from the association Kontekst but also to point out to the political actors, media and broad public in Serbia the problems that cultural institutions in Serbia face in the process of transition according to neo-liberal market model.”

An appeal for the providing working conditions to the “censored” Kontekst Gallery was formulated also by the editorial board of the magazine Prelom, magazine for theory, film, and contemporary arts where besides other it was said: “As colleagues and collaborators of the Kontekst Gallery we want to show our discontent and disagreement with ways and reasons because of which Kontekst Gallery stopped to work in the former Cultural Centre “Stari Grad”, i.e. in the present institution of culture Parobrod. We think that repressing cultural actors, that through their years long work have been developing serious and critical approach to the contemporary art practices, on the basis of ensuring the place for the “political party’s youth” of the ruling people in this municipality and development of “colorful urban landscape” of easy going, vivid and socially irrelevant topics, represents unforgivable act of marginalization of culture and its vulgar instrumentalization from the side of ruling political structures.

Kontekst Gallery is one of the most profiled initiatives for displaying and discussing works of young artists from the region – an initiative that successfully bridged the collapse of institutions such was the Center for Contemporary Arts and Yugoslavian Biennale of Young Artists. Through the persistence, self-education, critical approach to the social reality, and braveness to initiate discussion on topics that are rarely discussed (sex work, trafficking, question of nationalism in contemporary arts, etc) the team of Kontekst Gallery created unique space in the cultural-artistic scene in Belgrade. Closing down Kontekst Gallery this space will be lacking, and Parobrod with its program politics can not replace it.

Contemporary art is not commodity, nor space for easy going topics and free time activities!

Contemporary art is a space of imagination, freedom, education, critical thinking, forming of politically aware and responsible social subjects!”

Apel za obezbeđivanje radnih uslova “cenzurisanoj” galeriji Kontekst

Sekretarijatu za kulturu grada Beograda
Poštovani,

kao kolege i saradnici galerije Kontekst želimo da izrazimo nezadovoljstvo i neslaganje sa načinom i razlozima zbog kojih je Kontekst galerija prestala sa radom u bivšem Centru za kulturu Stari Grad, odnosno sadašnjoj Ustanovi kulture Parobrod. Smatramo da potiskivanje kulturnih aktera koji su kroz svoj dugogodišnji rad razvijali ozbiljan i kritički pristup
savremenim umetničkim praksama iz razloga zbrinjavanja “partijskog podmlatka” vladajuće garniture u ovoj opštini i razvijanja “urbane šarenice” lakih, okretnih i društveno nerelevantnih tema, predstavlja neoprostiv čin marginalizacije kulture i njene vulgarne instrumentalizacije od strane vladajućih političkih struktura.

Galerija Kontekst je jedna od najprofilisanijih inicijativa za prikazivanje i diskutovanje rada mladih umetnika iz regiona – inicijativa koja je uspešno premostila kolaps institucija kao što su Centar za savremenu umetnost i Jugoslovenski bijenale mladih umetnika. Istrajnošću, samoobrazovanjem, kritičkim pristupom društvenoj realnosti i hrabrošću u pokretanju tema o kojima se “ređe govori” (seksualni rad, trgovina ljudima, pitanje nacionalizma u savremenoj umetnosti, itd.), tim Kontekst galerije stvorio je jedinstveno mesto na kulturno-umetničkoj sceni Beograda. Zatvaranjem galerije Kontekst, ovo mesto ostaje upražnjeno, i Parobrod ga svojom programskom politikom ne može nadomestiti.

Apelujemo da gradski Sekretarijat za kulturu obezbedi dalji nastavak rada galerije Kontekst!

S obzirom da je dalji rad Konteksta u Ustanovi kulture Parobrod nemoguć (usled nekorektnog odnosa uprave i neslaganja tima Konteksta sa njihovom politikom) zahtevamo da im se obezbedi drugi prostor. Napuštenih i zapuštenih prostora u Beogradu ima; istraživanja i sistematizacije su urađene i informacije su javno dostupne (npr. www.javniprostori.org/ushahidi/index.php/main, www.ppstarigrad.com/zone/zone.html). Svesni smo da je pitanje samo dobre volje gradskih vlasti da te prostore ustupe na korišćenje samoorganizovanim inicijativama koje deluju na savremenoj kulturno-umetničkoj sceni Beograda.

Savremena umetnost nije niti roba, niti prostor za lake teme i ispunjavanje slobodnog vremena!

Savremena umetnost je prostor imaginacije, slobode, obrazovanja, kritičkog mišljenja, formiranja politički svesnih i odgovornih društvenih subjekata!

U nadi da ćete izaći u susret našem apelu,
S poštovanjem,
Redakcija časopisa Prelom za teoriju, film i savremenu umetnost
www.prelomkolektiv.org

 

Otvoreno pismo Sekretarijatu za kulturu grada Beograda povodom gašenja projekta Kontekst galerija

Kao kolege udruženja Kontekst želimo da izrazimo protest protiv načina i razloga zbog kojih je projekat Kontekst galerija ugašen u bivšem Centru za kulturu Stari Grad a sadašnjoj Ustanovi kulture Parobrod.

Kako se navodi u saopštenju za javnost udruženja Kontekst, od marta 2010. kada je formirana UK Parobrod,  koja je preuzela funkciju i prostor opštinske institucije kulture, bili su izloženi konstantnim pritiscima u vidu zahteva za oslobađanjem prostora korišćenih za rad. Nemogućnost realizacije programa nastala usled odbijanja komunikacije od strane nove uprave, doprineli su da Kontekst donese odluku o prekidu rada u prostoru UK Parobrod. Odluka o prestanku rada Kontekst galerije još više je određena  neslaganjem sa politikom  nove ustanove kulture.

Pokretanjem Kontekst galerije u februaru 2006. u okviru Foruma mladih Centra za kulturu Stari Grad, otvoren je jedinstven prostor za obrazovanje i aktivističko delovanje u polju savremene umetnosti. Tokom petogodišnjeg rada, koji je predstavljao proces kritičke autorefleksije spram pozicije konteksta u kom deluju, stvorili su regionalno i internacionalno prepoznatljivu umetničku produkciju. Teme koje su pokretali kroz programe (Odstupanje, izložba savremene umetnosti Kosova; Peti Park; Belville…) uticale su da Kontekst bude prepoznat kao smetnja od strane političkih partija i klerofašističkih organizacija. Sa druge strane, reflektujući probleme društva u kome deluju uspeli su da uspostave dialog sa sugrađanima, stvarajući neraskidivu mrežu odnosa zasnovanu na solidarnosti i jednakosti. Smatramo da gradske vlasti u Beogradu moraju reagovati i ustupiti autonoman prostor udruženju Kontekst na korišćenje, koji im je neophodan za nastavak rada.

Probleme udruženja Kontekst posmatramo daleko šire,  kao simptom nove kulturne politike, koja polazi od stava da umetnička produkcija mora biti profitabilana i konkurentna, odnosno valorizovana zakonima tržišta. Jasno je da nije ostavljen prostor za neprofitne organizacije koje kulturu posmatraju kao javno dobro. Stoga je neminovno da će prostor u kome je nekada bila savremena umetnost biti popunjen komercijanim, isplativim sadržajima.

Otvorenim pismom želimo da podržimo kolege iz udruženja Kontekst, ali i da skrenemo pažnju političkim akterima, medijima i široj javnosti u Srbiji na probleme sa kojima su suočene institucije kulture u procesu tranzicije po neolibralnom tržišnom modelu.

Stepenice, Nezavisna umetnička asocijacija, Šabac

Udruženje Svetlost, Šabac

Kolektiv, Šabac

%d bloggers like this: