Prestanak rada na projektu “Kontekst u mesnoj zajednici”

Nakon šest meseci rada i realizacije projekta “Kontekst u mesnoj zajednici” u Sali mesne zajednice „Studentski Grad“ na Novom Beogradu, doneli smo odluku da prekinemo dalju saradnju sa Opštinom Novi Beograd i Novobeogradskom kulturnom mrežom.

Iako smo od samog početka bili svesni rizika koji sa sobom nosi pregovaranje sa  instancama vladajućeg aparata, ovaj proces smo pre svega videli kao istraživanje odnosa u kulturnoj produkciji i politici i kao pokušaj da doprinesemo kulturno-umetničkoj sceni tako što bi smo analizirali kroz praksu strukturalne aspekte tih relacija i činili ih javno dostupnim. Pregovarački procesi su konkretizovani potpisanim ugovorom u julu 2011. godine koji je, iako kompromisan, ostavljao mogućnosti za nesmetano delovanje naših organizacija i predstavljao novinu u odnosu na uglavnom neregulisane odnose u kulturnoj produkciji. S obzirom na činjenicu da novi ugovor te mogućnosti u velikoj meri neutrališe i poništava, te da ne postoji prostor za formalno unapređenje položaja organizacija, doneli smo odluku da se povučemo iz daljih pregovora.

Naime, nakon isteka prvog ugovora u februaru 2012, Opština nam je ponudila aneks ugovora za mesec mart u kome su pojedini članovi bili znatno izmenjeni, sa predlogom da se na kraju meseca potpiše novi ugovor koji bi važio za period april – decembar 2012. Izmenjeni članovi su u mnogome narušili prava organizacija koje koriste prostor i povećale ingerencije Opštine sa ciljem pojačane kontrole nad našim radom i sadržajem. Istovremeno, nove odredbe su zahtevale od organizacija auto-cenzuru koja se odnosila na spominjanje sadržaja ugovora “u negativnom kontekstu” kao i o aspektima njegovog sprovođenja u javnim nastupima. Aneks ugovora nikad nismo potpisali smatrajući da on u velikoj meri ugrožava planiranje, organizovanje i način našeg rada.

Dalji pregovori vezani za ugovor za period april – decembar 2012 zapravo su predstavljali naš pokušaj da se izborimo za ona prava koja su narušena prethodnim izmenama u aneksu ugovora. Međutim, sporni članovi su i dalje ostali; radilo se o pojačanoj kontroli nad našim aktivnostima kao i o nametanju ekonomističkih merila u evaluaciji našeg rada.

Iako je čitav „Protokol o poslovno tehničkoj saradnji“ (PDF) pun problematičnih mesta, najspornije su sledeće odredbe:

(član 7)

„Partner je u obavezi da u okviru mesečnog izveštaja navede broj iskorišćenih termina, programe koji su realizovani u navedenim terminima, kraći izveštaj o realizovanoj aktivnosti/programu za svaki iskorišćeni termin, kao i broj korisnika programa u navedenom terminu. Partner je dodatno u obavezi da u okviru mesečnog izveštaja navede i broj i izvore medijskih objava, procenu društvenog/kulturnog uticaja u lokalnoj zajednici i relevantnost i jedinstvenost realizovanih programa u kontekstu kulturne ponude na Novom Beogradu.“

(član 8)

„Korisnik zadržava pravo da promeni raspored korišćenja prostora u zavisnosti od rezultata prikazanih u mesečnim izveštajima definisanim članom 7 ovog Protokola.“

Ipak, ovakav ugovor nije veliko iznenađenje, on oslikava aktuelnu neoliberalnu politiku ali i trenutni društveni momenat u kojem je sve podređeno stranačkim borbama za nove mandate i pozicije moći. U toj situaciji svaki društveni interes i zajedničko dobro trpe dodatni pritisak zarad pozicioniranja onih koji upravljaju. Opština Novi Beograd nikada nije finansirala naš rad, dok istovremeno želi da preko njega postigne određene društvene i kulturne efekte u lokalnoj zajednici. Postavljanje ekonomističkih merila i sve veća birokratizacija rada u ovom slučaju nije samo ispunjavanje kvantitativnih potreba vlasti koje bi zatim mogle da se hvale velikim brojem programa, posetom publike i sl. već se koristi i kao argument za direktno uplitanje u upravljanje prostorom i našim radom.

Takav ugovor upravo oslikava odnose u kulturnoj produkciji u savremenom kapitalističkom sistemu. Međutim, moramo biti dovoljno samokritični i uzeti u obzir da kulturna politika nije isključivi rezultat delovanja vlasti, u njeno formiranje, legitimisanje i sprovođenje su uključeni i sami proizvođači sadržaja. Sve dok se odnosi unutar kulturno-umetničke scene ne promene u smislu detektovanja, analize i kritičkog odnosa  prema pitanju radnih i produkcionih odnosa, to jest, dok ne dođe do njene politizacije i veće solidarnosti, ne može se doći do stvarnih promena u položaju radnika u kulturi.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: