NAJAVA: Izložba, “Zlatno doba”, Vladimir Miladinović

 
Utorak, 25. septembar; 19h
Magacin, Kraljevića Marka 4, Beograd
 

ENG bellow ::::::::::

Konceptualna pozadina rada Zlatno doba sastoji se iz dve kritičke ravni. Sa jedne strane, predstavlja kritiku savremenih ideoloških praksi kasnog kapitalizma u oblasti rada i socijalne egzistencije, ali je i kritika socijalizma definisanog kao paradigma stabilnosti i socijalne pravde. Suština problema leži u činjenici da su obe ideologije viđene kao suplement jedna drugoj, i da rade u nekoj vrsti kohabitacije. Kapitalizam, u svom nestabilnom stanju, konstantno fantazira o nekoj sigurnoj socijalističkoj prošlosti. Tako je odgovor na osećaj krize, često viđen u nostalgičnoj idealizaciji prošlosti. U tom smislu, mi prisustvujemo produkciji binarnih opozicija između živog sećanja, kojeg više nema, i apstraktne racionalizacije istorije koja nam ostaje kao jedini trag prošlosti. U tim trenucima kreiranje odnosa sa socijalističkom prošlošću, izgleda kao povratak koji će doneti rešenje nekom misterioznom preciznošću. Žudnja za nečim čega u tom obliku nikada nije bilo, prošlost interpretira u skladu sa potrebama sadašnjice, tačnije, u skladu sa ideološkim fantazijama o tome šta je kod kuće. “Nostalgija je žudnja za domom, ali za domom koji više ne postoji, ili nikada nije ni postojao.” (Boym)

Ova nostalgična osećanja imaju za cilj da dopune nedostatke savremene ideologije i da pruže lažnu sliku stabilnosti. Problem je, u tome što socijalizam nikada nije postojao u obliku u kojem se uzima kao predmet fantazije. Jedna od glavnih stvari kojima se kapitalizam bavi jeste upravo projekcija drevnog doma o kojem fantazira. U ovakvoj konstalaciji, odgovor na osećaj krize se jedino može tražiti u nostalgičnoj idealizaciji prošlosti. Ovo je ideja koja nas nagovara da se opustimo i prepustimo ideologiji da nas vodi. Predstava nostalgije ka socijalizmu u formi fantazije, upravo ukazuje na savremeno stanje prekarnosti i opšte nestabilnosti.
Vladimir Miladinović
:::::::::::::::::::::::::::::::::::
Vladimir Miladinović je vizuelni umetnik, član Radne grupe Četiri lica Omarske, student Interdisciplinarnih doktorskih studija Univerziteta umetnosti u Beogradu, odsek za Teoriju umetnosti i medija. Završio je fakultet primenjenih umetnosti u Beogradu. Bavi se socijalno i politički angažovanim temama koje pokušava da vizualizuje kroz različite medije.
http://www.vladimirmiladinovic.blogspot.com/
:::::::::::::::::::::::::::::::::
Ujedno, izložba je deo projekta Kontekst kolektiva „Borba za autonomni prostor“

Podrška: Fondacija za otvoreno društvo i Sekretarijat za kulturu Beograda.

ENG::::::::::::::::::::::::::

Golden Age 

Conceptual background of this work has two separate dimensions. On one level, it is a critique of contemporary ideological practices of late capitalism in the field of labor and social existence. On the other, it is a critique of socialism, which is defined as a kind of paradigm of stability and social justice. The essence lies in the fact that, both ideologies are seen as compensation, which in fact, operates in a kind of mutual cohesion. Capitalism, in its unstable condition, fantasizes about the safe socialist past. Response to the sense of crisis is sought in nostalgic idealization of the past. Thus, we witness a production of a binary opposition between the living memory, which no more exists, and abstract rationalization of history, which is outstanding. In these moments the past looks like a return, which will bring the solution with some mysterious precision. Longing for something that has never actually existed and the past is interpreted in accordance with the needs of the present, or, in fact, in accordance with the ideological fantasies of what is at home. “Nostalgia is a longing for home, but for a home that no longer exist, or it never existed.” (Boym)

This nostalgic feeling has a purpose to supplement disadvantages of contemporary ideology and gives a false picture of stability. Problem is that socialism, which is the subject of imagination, in fact, never existed in that form. One of the basic things that capitalism does is projection of ancient home about which it fantasizes. Response to the sense of crisis is sought in nostalgic idealization of the past. This compels us to relax and give up critical thinking, or, in other words, to let the ideology guide us. Representation of nostalgia to socialism in the form of fantasy should, in fact, present the state of a modern precariousness and instability.
Vladimir Miladinović
::::::::::::::::::::::

Vladimir Miladinovic is a visual artist, member of Working Group Four Faces of Omarska. He graduated at the Faculty of Applied Arts in Belgrade, currently he is a PhD candidate at Belgrade University of Art, Interdisciplinary PhD Studies, Theory of Arts and Media. His occupations are socially and politically engaged stories and their visualization through various of media. http://www.vladimirmiladinovic.blogspot.com/

::::::::::::::::::::::::
Exhibition is a part of the programme: Encounters: The Future of European Integration, Political Economy and Culture: left critical perspectives; FB profile 
Also, exhibition is being realized within the Struggle for autonomous space project.
Support: Fundation for an Open Society and Secretariat for Culture of Belgrade.

NAJAVA: Čitalačka grupa “Tržište – rad – klasa”, Gerusija

26/27/28. IX 2012; 12h – 15h
Magacin, Kraljevića Marka 4, Beograd
Pozivamo Vas da se prijavite za učešće u radu čitalačke grupe pod nazivom “Tržište – rad – klasa” koja će se sastajati u okviru konferencije “Susreti – budućnost evropskih integracija, politička ekonomija i kultura: leve kritičke perspektive”. U nastavku možete pročitati opis i ciljeve čitalačke grupe, kao i spisak osnovnih i sekundarnih tekstova koje ćemo obrađivati, sa potrebnim linkovima. 
 
Kako bismo obezbedili adekvatne uslove za rad ove grupe molimo vas da nas o zainteresovanosti za učešće obavestite na:kontekst@kontekstgalerija.com ili porukom na FB profil Susreti-Leve kritičke perspektive 
 
Cilj čitalačke grupe je da se skrene pažnja na neka od najvažnijih pitanja savremene levice. Svakog dana ćemo polaziti od jednog teksta koji smatramo važnim za temu tog dana. Nakon uvodnih izlaganja, odnosno zajedničkog čitanja će slediti diskusija.
 
 
1. dan – Samoregulativno tržište i opšta komodifikacija
 
Postoji opšta saglasnost kod levičarskih mislioca oko toga da se neoliberalizam može okarakterisati kao opšta komodifikacija svega. U svakoj društvenoj sferi se odvija pretvaranje društvenog bogatstva u robu: od obrazovanja do zdravstvenog sistema, od gradskih eksternalija do virtuelnih sadržaja. Ta tendencija se ne može zahvatiti bez mišljenja tržišta, zato ćemo pokušati da uz pomoć Karla Polanjija tematizujemo poreklo samoregulativnog tržišta, kao i ideologeme vezane za nju. Neka od važnih pitanja će biti: “Velika Transformacija” društva u vreme industrijske revolucije, pretkapitalistički i kapitalistički sistemi razmene i redistribucije, državna intervencija, tržište u socijalizmima…  
 
2. dan – Rad – od glorifikacije do odbijanja
 
Radikalnost komunističkog pokreta se sastoji u tome što on pravi politički subjekat pronalazi u onoj sferi koja je prema liberalnoj ideologiji privatna, ne-politička:  u sferi proizvodnje. Međutim, iako se radnička klasa identifikuje kao subjektivnost koja je barem po mogućnosti uvek revolucionarna, iz toga ne sledi da rad treba glorifikovati. Naša svrha je da ukažemo na alternativne teorijske i praktičke tendencije u istoriji levice pomoću manifesta Krisis grupe. Teme za diskusiju će biti između ostalog:  kriza rada u savremenom kapitalizmu, reprezentacije radnika u radničkim pokretima, emancipatorski potencijal ne-radnika, kritika proizvodnih snaga, postfordistički rad…
 
3. dan – Radnička klasa i njene granice
 
Verovatno ni jedan izraz nije toliko problematičan za vladajuću ideologiju kao „klasno društvo“. Čak i mnogi od nekadašnjih marksističkih mislioca zaključuju (npr. u ime borbe za „radikalnu demokratiju“) da treba da zaboravimo politiku klasne borbe. Današnja levica ne bi trebalo da se zadovolji pukim odbacivanjem tih stavova, već bi trebala da se suočava sa izazovima koje čini promene u klasnim odnosima. Čitajući Pulancasa ćemo pokušati da skrenemo pažnju na ključna pitanja. Teme zajedničkog čitanja će biti: klasna pozicija, tercijarni sektor, nova sitna buržoazija, produktivni i neproduktivni rad, prekarijat, postfordističke novosti, nestanak tradicionalne radničke klase…
 
 
Iz manifesta Gerusije:
“U društvu u kojem znanje nije roba, tržište nije monoteističko merilo vrednosti, a filozof nije menadžer ljudskih resursa, ovakva Gerusija možda i ne bi imala svoj raison d’etre. Linija koju zauzimamo direktno je izazvana neopravdanom pozicijom na koju su filozofija i teorija danas naterani. Radikalno mišljenje je odgovor. Stoga je gerusijanska filozofska politika izokretanje sveta, naglavačke: rođeni i odrasli kao starci krenuli smo iz poznog doba i idemo u susret mladosti. A idemo joj u susret tako što je pozivamo da ostari, da prezre ideologiju omladinskih pokreta, omladine stranaka, mlade na kojima svet ostaje, mladost u povoju i slično. Odlučno odbacujemo i raznobojni aktivizam mladosti a i mlade kao pasivne konzumente, dobrovoljne i srećne robove koji se hvale svojim lancima – intimni san svih gospodara.”
 
Ceo Manifest možete pročitati na: http://gerusija.neru9.com/istorija.html 
 
:::::::::::::::::::::::::::::::
Literatura:
 
1. dan:
Osnovni tekst:
 
– Karl Polanji, Velika transfomacija, ”Filip Visnjic”, Beograd, 2003., čitamo 6. poglavlje knjige Samoregulativno trziste i fiktivna roba: rad, zemlja i novac (8 stranica)
link knjige na engleskom: http://en.bookfi.org/book/1144899 
 
Sekundarni tekstovi:
 
– 12 poglavlje istog dela, Radjanje liberalnog credo-a (24 stranica)
 
2. dan:
Osnovni tekst:

– Krisis Group: Manifest Against Labour

Sekundarni tekstovi:
 
– Andre Gorz, Critique of Economic Reason: Summary for Trade Unionists and Other Left Activists, link:http://www.antenna.nl/~waterman/gorz.html
 
3. dan:
Osnovni tekst:
 
– Nikos Pulancas, Klase u savremenom kapitalizmu, Nolit, Beograd, 1978., čitamo Uvod – Drustvene klase i njihova prosirena reprodukcija (26 stranica)
 
Sekundarni tekstovi:
 
– u trećem odeljku iste knjige (Tradicionalna i nova sitna buržoazija) 2. poglavlje pod nazivom, Proizvodan i neproizvodan rad: nova sitna buržoazija i radnička klasa (16 stranica).
– Harry Braverman, Labor and Monopoly Capital_The Degradation of Work in the 20 Century, poglavlje o produktivnom i neproduktivnom radu
Ellen Meiksins Wood, Retreat from Class  – poglavlje: The Forerunner: Nicos Poulantzas
 
::::::::::::::::::::::.
Program se realizuje u okviru konferencije “Susreti – budućnost evropskih integracija, politička ekonomija i kultura: leve kritičke perspektive” (http://www.facebook.com/susretileve.kritickeperspektive?ref=ts)
 
Ujedno, program je deo projekta Kontekst kolektiva pod nazivom “Borba za autonomni prostor
 
 
Podrška: Fondacija za otvoreno društvo

NAJAVA: Umjetnička proizvodnja – političke kontradikcije, implikacije i potencijali, Marko Kostanić (Centar za radničke studije)

Predavanje sa diskusijom

Petak, 28. septembar; 17h
Magacin, Kraljevića Marka 4, Beograd

Pri raspravama o političnosti umjetnosti i funkciji i mjestu umjetnosti unutar društvene reprodukcije uvijek je nužno analitički i historijski naglasiti činjenicu uspostave autonomije umjetnosti kao društvene institucije. Koliko god se činilo da se radi o općepoznatom, banalnom, historijskom evidentiranju, zaborav artikulacije svih društvenih implikacija tog novuma u društvenoj podjeli rada, analitički je propust analogan (ali i historijski paralelan) zaboravu događaja prvobitne akumulacije u političko-ekonomskim analizama. Formiranje epistemološkog okvira sagledavanja društvene funkcije i uloge umjetnosti na uvidu da one nisu niti ahistorijske, niti ireverzibilne, već ishod konkretnih društvenih procesa, otvara prostor za argumentacijske linije neopterećene balastom hegemonijskih borbi unutar umjetničkog polja. Kroz tretman ideološke funkcije i financijskih aranžmana suvremene umjetnosti, ili preciznije onog njenog aspekta koje se profilirao nes(p)retnim terminom nezavisna kultura, u tranzicijskom periodu, pokušat ćemo u izlaganju detektirati produktivna uporišta za političku i institucionalnu artikulaciju radnika i radnica u toj oblasti kulturno-umjetničkog sektora. Uz navođenje primjera iz nekih drugih historijskih perioda postaviti pitanje – koja bi bila njihova funkcija u širem lijevom frontu? I što bi to značilo za pitanje društvene podjele rada?

Marko Kostanić
::::::::::::::::::
Marko Kostanić je teoretičar, aktivist, plesni dramaturg i publicist marksističke orijentacije. Angažiran je u Centru za dramsku umjetnost i Centru za radničke studije. Član je uredništva časopisa za izvedbene umjetnosti Frakcija. Piše tekstove o materijalnim uvjetima kulturne proizvodnje, eurointegracijskim procesima i restauraciji kapitalizma, ideologiji lijevoliberalnog “creative lumpen middle classa”, socijalističkoj političkoj epistemologiji i situaciji na ljevici.

:::::::::::::::

Ujedno, predavanje je deo projekta Kontekst kolektiva „Borba za autonomni prostor“
Podrška: Fondacija za otvoreno društvo

NAJAVA: Prostorne politike otpora, Iva Marčetić (Pulska grupa)

Predavanje sa diskusijom

Četvrtak, 27. septembra; 18:30h
Magacin, Kraljevića Marka 4, Beograd
 

Planiranje suvremenog grada Lefevbre opisuje kao „developersko planiranje“, što bi značilo da urbani teritorij postaje mjesto proizvodnje fiktivne vrijednosti unutar zatvorenog i krhkog kruga špekuliranja zemljištem i nekretninama. Mehanizam koji vrijednost proizvedenu u gradu, kako to Hardt i Negri nazivaju „eksternalije“, putem rente i špekuliranja pretvara u profit, instrumentaliziran je urbanizmom koji poznaje samo kategorije vlasništva. Tokom predavanja pogledaćemo rezultate ovakvih prostornih politika na primjerima pretvaranja društvenog u državno vlasništvo i posljedične privatizacije teritorija obale koja postaje ništa drugo do zalog na financijskom tržištu, mehanizme propagande koja naredbom sreće i geografijom reda radi u službi gentrifikacije grada kao i primjere otpora koji konstruiraju drugačiji teritorij, mimo i unatoč vladavine vlasništva, putem prolongiranih akcija okupiranja i umreženosti kao i neraskidivu vezu između produkcije i reprodukcije u gradu kroz presijek politika socijalnog stanovanja, njihovih uzroka, posljedica i namjera.

Iva Marčetić

::::::::::::::::
Iva Marčetić (1982) Arhitekt. Diplomirala Arhitektonski fakultet u Zagrebu. Radila u raznim uredima poput 3LHD i Architekten CIE. Bila je član udruge Platforma 9,81 gdje je surađivala na istraživanjima Trešnjevački žurnal i Nevidljivi Zagreb. Sudjelovala i predavala na nekoliko radionica po Europi. Kao član Pulske grupe organizira, čisti, nosi, piše, crta, lijepi, spreja.. Jedan je od urednika knjige “Grad postkapitalizma”. 2011/12 stipendist je Akademie Schloss Solitude u Sttutgartu, 2012 kao član Pulske grue predstavlja Hrvatsku na Arhitektonskom Bijenalu u Veneciji. Ponekad piše za Zarez i Kulturpunkt, a možete je čitati i na Slobodnom Filozofskom. Trenutno živi u Zagrebu
:::::::::::::::
Ujedno, predavanje je deo projekta Kontekst kolektiva „Borba za autonomni prostor“
Podrška: Fondacija za otvoreno društvo

Susreti – Budućnost evropskih integracija, politička ekonomija i kultura: leve kritičke perspektive

susreti_najava_foto_vladimir miladinovic_europe

25/26/27/28. IX 2012.
Magacin, Kraljevića Marka 4, Beograd
 

U zemljama koje su nastale raspadom Jugoslavije, globalna kriza kapitalističkog sistema predstavlja krajnje predatorske poteze u rušenju i transformisanju nekadašnjeg socijalističkog sistema i beneficija za koje su se njeni građani borili i stvarali ih decenijama. Evropske integracije su postale mantra svih vodećih političkih struktura u regionu. One koje ih zagovaraju bez pogovora sprovode i procese privatizacije i smanjivanje javnih budžeta, dok one koje su protiv, to čine uz kontinuirano generisanje nacionalizma unutar postjugoslovenskog društva. Svojim postupcima, obe struje doprinose i jačanju neofašizma, koji je, kroz porast desnih politika već nekoliko decenija prisutan u Evropi. Ujedno, obe opcije počivaju na sprovođenju istorijskog revizionizma i potpunom negiranju socijalističke prošlosti. Ovakve politike su dovele do katastrofalnog socijalnog položaja ljudi, do gubitka perspektive za mlade i krajnjeg siromaštva za starije stanovništvo. Pitanje je da li postoji alternativa ovakvim politikama?

Naravno, ovo nije novo pitanje i već godinama različite grupe i pojedinci rade na formulisanju kritike i iznalaženju odgovora koji bi bili zasnovani na marksističkim teorijama i levim politikama. Upravo je to i osnovna namera Susreta koji će okupiti učesnice/ke iz regiona, inicijative, formalne i neformalne grupe i pojedince/ke koji učestvuju u proizvodnji kritičkih analiza, zajedničkom radu i diskusijama, kao i akcijama solidarnosti. Susreti predstavljaju doprinos učvršćivanju regionalnih veza sa ciljem stvaranja drugačije perspektive u rešavanju političkih, ekonomskih i kulturnih problema društva na prostoru nekadašnje Jugoslavije.

U okviru Susreta će se kroz panele, predavanja, čitajuće grupe i neformalna druženja diskutovati o pitanjima krize EU i dužničke krize na Balkanu, politikama u zemljama bivše Jugoslavije u poslednjih dvadeset godina, ideološkim uticajima na kulturnu proizvodnju i njenim posledicama, pitanjima radnih odnosa, kao i o mogućnostima stvaranja leve političke alternative.

Pozivamo vas da nam se priključite u druženju i radu na razmatranju ovih tema.

Organizacija: Kontekst kolektiv i Marks21

Podrška: Fondacija za otvoreno društvo

FB: Susreti 
PROGRAM::::::::PDF

:::::::::::

Encounters

The Future of European Integration, Political Economy and Culture: left critical perspectives

25/26/27/28. IX 2012
Magacin, Kraljevića Marka 4, Beograd

In countries that have emerged from the dissolution of Yugoslavia, the global crisis of the capitalist system represents utterly predatory moves in the demolition and the transformation of the former socialist system and benefits that its citizens fought for and had been creating for decades. European integration has become the mantra of all political structures within the region. Those who advocate it unquestioningly implement the process of privatization and austerity measures, while those who are against it while those who are opposing it, by doing so, continously generate nationalism within post-Yugoslavian society. With their actions, both currents contribute to strengthening of neofascism, which is present in Europe for a few decades now through the rise of right-wing politics. At the same time, both options are based on carrying out of historical revisionism and a complete denial of the socialist past. These politics have led to a disastrous social status of people, to the loss of perspective for the youth and to the extreme poverty for the elderly population. The question is whether there is an alternative to these politics?

Of course, this is not a new issue and for many years now various groups and individuals have been working on articulating critiques and finding answers that would be based on Marxist theories and left politics. Precisely that is the basic intention of the Encounters that will gather participants from the region, initiatives, formal and informal groups and individuals who participate in the production of critical analyses, joint work and discussions, as well as solidarity actions. Encounters represent a contribution to strengthening the regional connections in order to create a different perspective in addressing the political, economic and cultural problems of the societies of the former Yugoslavia.

 As part of the Encounters, we will, through panels, lectures, reading groups and informal gatherings, discussissues of the EU crisis and the debt crisis in the Balkans, the policies in former Yugoslavian countries in the last twenty years, the ideological influences on cultural production and its consequences, issues of labor relations, as well as of the possibilities of creating a left political alternative.

We invite you to join us in socializing and working on exploring these topics.

Organisers: Kontekst collective and Marks21

Support: Open Society Foundation


FB: Susreti 

NAJAVA: VITA PERFORMACTIVA, Ana Vujanović

ENG below::::::::::

– Između ekonomizacije politike i politizacije proizvodnje –

Ponedeljak, 17. septembar, 17h;
Magacin, Kraljevića Marka 4, Beograd
 

Ana Vujanović (teoretičarka izvođačkih umetnosti i kulture); Predavanje sa diskusijom

Predavanje se bavi političnošću savremenih izvođačkih umenosti, koje dobijaju novo strukturno mesto u neoliberalno kapitalističkom društvu. Njega određuju dva društvena makroprocesa: instrumentalizacija politike koja podrazumeva ulazak socijalnih pitanja – privatnih pitanja koja postaju javno relevantna, kao što je raspodela dobara – na javnu scenu i, sa druge strane, favorizovanje nematerijalne i postfordističke proizvodnje, koja integriše elemente političke prakse, pa ovde govorimo o politizaciji proizvodnje umesto o ekonomizaciji politike. Predavanje će se fokusirati na polemiku čuvene teze Hanne Arendt iz knjige “O slobodi i autoritetu”:

“[U] izvođačkim umetnostima (za razliku od kreativnih umetnosti stvaranja), dostignuće [se] nalazi u samom izvođenju, a ne u nekom konačnom proizvodu koji će nadživeti aktivnost koja ga je donela na svet i postati nezavistan od nje. […] Izvođačke umetnosti, naprotiv, doista su veoma srodne politici. Umetnicima izvođačima – igračima, glumcima, sviračima i drugima – potrebna je publika da bi pokazali svoju virtuoznost, baš kao što je delujućim ljudima potrebno prisustvo drugih pred kojima mogu da se pojave; i jednima i drugima potreban je javno organizovan prostor za “rad”, i jedni i drugi za samo izvođenje zavise od drugih.”

Polemika će podvrći izvođačke umetnosti materijalističkoj kritici, diskutujući u čemu je njihova političnost danas, ako su one takođe oblik proizvodnje, ako je izvedba roba a virtuozno izvođenje posao kao i svaki drugi.
:::::::::::::::::::::::::::::::

Ana Vujanović je freelance radnica – teoretičarka, istraživačica, autorka, predavačica, organizatorka, dramaturškinja – u polju savremenih izvođačkih umetnosti i kulture. Živi i radi u Berlinu, Parizu i Beogradu. Doktorirala je iz oblasti dramskih studija. Članica je uredničkog kolektiva platforme TkH (Teorija koja hoda) iz Beograda i glavna urednica časopisa TkH za teoriju izvođačkih umetnosti; od 2010. delimično živi i u Parizu, radeći u Les laboratories d’Aubervilliers. Posebno je posvećena jačanju nezavisne scene u Beogradu i Jugoslaviji (Druga scena). Redovno objavljuje u časopisima (TkH, Maska, Frakcija, Teatron, Performance Research…) i kolekcijama; i autorka je knjiga: Razarajući označitelji/e performansa, Uvod u studije performansa sa A. Jovanović, i Doksicid. Poslednjih godina njeno istraživanje fokusirano je na mesta susreta između performansa i politike u neoliberalnim kapitalističkim društvima.

:::::::::::::::::::::::::::::
Predavanje se realizuje u okviru projekta “Borba za autonomni prostor”

Predavanje se ujedno realizuje i kao uvod u trodnevnu konferenciju pod nazivom „Susreti – budućnost evropskih integracija, politička ekonomija i kultura: leve kritičke perspektive” koja će se održati od 25. do 28. septembra u Magacinu, Kraljevića Marka 4. Više o tome:http://www.facebook.com/susretileve.kritickeperspektive

Podrška: Fondacija za otvoreno društvo.

 

ENG :::::::::::::::

VITA PERFORMACTIVA
– between the economization of politics and the politicisation of production

Ana Vujanović,
a lecture with disscussion

Monday, 17th september, 17h – 18:30h
Magacin, Kraljevića Marka st. 4, Belgrade

The lecture is dealing with the politicality of contemporary performing arts, which are getting a new structural position in neoliberal capitalist society. It is being determined by two social macroprocesses: the instrumentalization of politics that implies the entrance of social issues – private issues that have become publicly relevant, such as the distribution of goods – into the public stage and, on the other hand, favoring immaterial and post-Fordist production that integrates elements of political practice, so here we speak of politicisation of production insted of economization of politics. The lecture will focus on the polemic over the famous Hannah Arendt thesis from the book In “Between Past and Future”:

“[In] the performing arts (as distinguished from the creative art of making), the accomplishment lies in the performance itself and not in an end product which outlasts the activity that brought it into existance and becomes independent of it. […] The performing arts, on the contrary, have indeed a strong affinity with politics. Performing artists – dancers, play-actors, musicians and the like – need an audience to show their virtuosity, just as acting men need the presence of others before whom they can appear; both need a publicly organized space for their “work”, and both depend upon others for the performance itself.”

The polemic will subject performing arts to materialist critique, discussing what their politicality is about today, if they, too, are a form of production, if the performance is a commodity, and virtuosic performance is a job like any other.
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

Ana Vujanović (Berlin / Belgrade / Paris) is a freelance worker – theorist, researcher, writer, lecturer, curator, dramaturge etc. – in contemporary performing arts and culture. She holds Ph.D. in Theatre Studies. She is a member of editorial collective of TkH (Walking Theory) platform, Belgrade, and chief editor of TkH journal for performing arts theory; from 2010 partly in residence in Paris, working at Les laboratories d’Aubervilliers. Her particular commitment is empowering the independent scenes in Belgrade and Yugoslavia (Druga scena). She publishes regularly in journals (TkH, Maska, Frakcija, Teatron, Performance Research…) and collections; and is author of the books: Destroying Performance Signifiers, An Introduction to Performance Studies with A. Jovićević, and Doxicid. In recent years her research interest has been focused on the intersections between performance and politics in the neoliberal capitalist societies.
:::::::::::::::::::::::::::::

This lecture is being realized within the Struggle for autonomous space project.

This lecture will be realized also as an introduction to a three-day conference titled Encounters – Future of European Integration, Political Economy and Culture: Left Critical Perspectives http://www.facebook.com/susretileve.kritickeperspektive

Support: Foundation for an Open Society

Samoupravljanje, ekonomske promene i kultura

Omladinski kulturni centri Beograda. II deo:
Samoupravljanje, ekonomske promene i kultura

11. Septembar, 17h;
Galerija Narodnog muzeja u Pančevu; Trg Kralja Petra I, br 7

Diskutanti: Darko Vesić (apsolvent sociologije, Centar za politike emancipacije), Gordana Nikolić (teoretičarka i kustoskinja, MSUV Novi Sad)

Razgovor koji ćemo voditi u okviru programa Bijenala umetnosti u Pančevu pod nazivom “Omladinski kulturni centri Beograda. II deo: Samoupravljanje, ekonomske promene i kultura” predstavlja nastavak rada koji smo započeli u okviru radionice „Omladinski kulturni centri Beograda“ organizovane tokom maja i juna 2012. godine. Tema radionice i razgovora je proces transformacije omladinskih ustanova kulture nastalih u vremenu socijalističke Jugoslavije u institucije nacionalne neoliberalne kapitalističke države. Čitav niz institucija u tadašnjoj Jugoslaviji iniciran je u cilju otvaranja prostora za omladinu i omladince; pomenimo samo neke: Dom omladine Beograda (1964.), Studentski kulturni centar, Beograd (1968.); Dom kulture „Studentski grad“, Beograd (1971.); one su nastale kao rezultat socijalističke kulturne politike koja je čvrsto povezivala kulturu i obrazovanje. Iako ove ustanove nisu osnovane sa istovetnim ciljevima sve one su veoma dug period iskazivale jaku podršku alternativnoj i autonomnoj umetničkoj produkciji, naročito mlađe generacije. Međutim, usled različitih, često kontradiktornih, političkih i ekonomskih promena koje obeležavaju čitav samoupravni period pomenute institucije vremenom svoj rad udaljuju od principa na kojima su osnovane.

Razgovor “Omladinski kulturni centri Beograda. II deo: Samoupravljanje, ekonomske promene i kultura” predstavlja nastavak razmatranja teorijskih teza koje su se pokazale kao najinteresantnije tokom radionice i koje omogućavaju dalje diskutovanje teme. Tom prilikom bavićemo se promišljanjem kompleksnih promena kako unutar ekonomskih politika u socijalističkoj Jugoslaviji, tako i u savremenim kapitalističkim državama nastalim njenim raspadom, kao i ideološkim uticajima na kulturnu proizvodnju i pitanje rada u kulturi.

Zajedno sa gostima diskutantima, koji će razgovoru doprineti svojim istustvom u razmatranju ovih tema, diskusiju ćemo započeti sa tezama iznetim u dva teksta: “Jugoslavija: od partizanske politike do postfordističke tendencije” Gal Kirna i “NEVER TRUST A HIPSTER – kritika kreativnog malograđanstva i koncept nove klase” Primoža Krašoveca.

Program se dešava u okviru 15. Bijenala umetnosti “DE/RE/KONSTRUKCIJA: PROSTOR, VREME, SEĆANJE“, u organizaciji Kulturnog centra Pančeva

::::::::::::::::::
Osim dva teksta koji će biti osnova razgovora na Bijenalu umetnosti u Pančevu, tokom radionice održane u Beogradu koristili smo sledeće tekstove:

Proces rada na radionici, kao i dokumentacijski materijal i teze do kojih smo došli bili su predstavljeni u okviru izložbe realizovane na kraju procesa.

U radu na izložbi i radionici su učestvovali: Ana Krstić, Jovanka Vojinović, Milja Radovanović, Vladimir Miladinović, Sava Jokić, Borjan Grujić, Vladimir Bjeličić, Luka Ilić, Ivana Jovanović, Jagoda Šarić, Vida Knežević, Mirjana Dragosavljević, Dejan Vasić, Marko Miletić

Gosti predavači tokom radionice su bili: Maida Gruden, Aleksandra Sekulić, Branko Dimitrijević, Svebor Midžić, Jelena Vesić, Stevan Vuković

Kao uvod u radionicu „Omladinski kulturni centri“  održana su predavanja Branke Ćurčić i Dušana Grlje, 12. juna u 18h, u Magacinu. U ovim predavanjima fokus je stavljen na Studentski kulturni centar i Tribinu mladih, odnosno rad ovih društvenih institucija u odnosu na promene u politikama, procedurama i tendencijama u različitim periodima razvoja jugoslovenskog socijalizma, kao i danas kada su kultura i javne institucije zahvaćene neoliberalnim tendencijama.

Otvoreni poziv na radionicu- „Omladinski kulturni centri Beograda“

Kontekst kolektiv vas poziva da se prijavite za učešće na radionici „Omladinski kulturni centri Beograda“ koja se realizuje u okviru projekta „Borba za autonomni prostor“.

Kako biste se prijavili dovoljno je da nam pošaljete kratko motivaciono pismo u kojem ćete obrazložili vaše razloge za bavljenje ovom temom. Članovi i članice Kontekst kolektiva će izabrati do 10 polaznika a (blagu) prednost imaće studenti istorije umetnosti, sociologije, umetničkih i srodnih fakulteta.

Rok za prijavu je 17. jun, 2012. Rezultati konkursa biće objavljeni dva dana po zatvaranju istog
Prijave i dodatna pitanja možete slati na: kontekst@kontekstgalerija.org

  • Radionica – Omladinski kulturni centri Beograda

Tema radionice biće proces transformacije omladinskih ustanova kulture nastalih u vremenu socijalističke Jugoslavije u institucije nacionalne neoliberalne kapitalističke države. Značajan broj institucija u SFRJ osnovan je sa ciljem da se otvari prostor za omladinu i omladince; pomenućemo samo neke: Tribina mladih, Novi Sad (1954), Dom omladine Beograda (1964.), Studentski kulturni centar, Beograd (1968.); Dom kulture „Studentski grad“, Beograd (1971.); Studentski kulturni centar, Novi Sad; Omladinski klub Sonja Marinković, Novi Sad; itd. Kao polaznu osnovu za rad odabrali smo tri ustanove iz Beograda: Dom omladine, Beograd; Studentski kulturni centar, Beograd i Dom kulture „Studentski grad“. Navedene ustanove nastale su kao rezultat socijalističke kulturne politike koja je čvrsto povezivala kulturu i obrazovanje. Iako ove ustanove nisu osnovane u istim kulturno-političkim okolnostima i sa istovetnim ciljevima, dugoročno su poslužile kao institucionalne platforme u okviru kojih je pružana podrška alternativnoj i autonomnoj umetničkoj produkciji, naročito mlađe generacije. Treba imati u vidu da su omladinske institucije kulture bile mesta konstantnih ideoloških sukoba, i da je u različitim periodima određena umetnička produkcija bila vidljivija, i/ili kao takva naknadno istorizovana. U tranzicionom periodu devedesetih, koji svoje početke ima tokom osamdesetih, kao i u neoliberalnim promenama dvehiljaditih, pomenute institucije kroz svoj rad udaljile su se od principa na kojima su osnovane. Dom omladine je postao reprezentativni kulturni centar koji mlade tretira uglavnom kao konzumente, dok je u svojoj upravljačkoj strukturi potpuno zatvoren za omladinu. Dom kulture „Studentski grad“ reprodukuje konzervativnu nacionalističku kulturnu matricu, dok Studentski kulturni centar današnji „omladinci“ zaobilaze na putu ka novim kulturnim centrima kao mestima zabave i kulturne komodifikacije.

Tokom rada, kroz razgovore sa gostima radionice, čitanje i diskutovanje kritičkih i teorijskih tekstova kao i razmatranje dokumentarnih materijala, želimo da istražimo modele nastanka ovih institucija kao i procese njihovih transformacija.

Plan rada:

1. dan (25.6):
Upoznavanje polaznika sa osnovnim ciljevima projekta i istraživanje o omladinskim kulturnim ustanovama;
Rad na teorijskim tekstovima.

2. dan (26.6):

Istraživanje – Dom kulture “Studentski grad” (DKSG)
Mesto realizacije: Mala galerija DKSG, Magacin
Gosti radionice: Maida Gruden (istoričarka umetnosti, urednica likovnog programa DKSG), Aleksandra Sekulić (istoričarka kulture, nekadašnja urednica Akademskog filmskog centra DKSG)

3. dan (27.6):
Istraživanje – Dom omladine Beograda (DOB)
Mesto realizacije: Magacin u Kraljevića Marka
Gosti radionice: Svebor Midžić (teoretičar i pisac; nekadašnji urednik debatnih programa DOB-a), Branko Dimitrijević (predavač istorije i teorije umetnosti, pisac i kustos)

4. dan (28.6):
Istraživanje – Studentski kulturni centar (SKC)
Mesto realizacije : Velika galerija SKC, Magacin
Gosti radionice: Stevan Vuković (filozof, kustos i pisac o umetnosti; urednik SKC Filmforuma) i Jelena Vesić (nezavisna istoričarka umetnosti, kustoskinja projekata Slučaj SKC-a 1970ih i Političke prakse (post-) jugoslovenske umetnosti: Retrospektiva 01)

5. dan (29.6):
– Diskusija o rezultatima istraživanja; Pregladavanje materijala (filmovi, fotografije, posteri, katalozi, knjige itd); Rad na teorijskim tekstovima; Diskusija o mogućnostima predstavljanja rezultata radionice. Rad na pripremi prezentacije rezultata radionice.

6. dan (30.6):
– Izložba kao prezentacija procesa rada i rezultata radionice
Mesto realizacije: Magacin u Kraljevića Marka

Izložba (kao ishod radionice)
Izložba će na diskurzivan način predstaviti znanja koja su proizvedena kroz predstavljeni diskusiono-radioničarski princip rada. Takođe, na izložbi će biti predstavljeni arhiva, materijali i metode koje smo koristili tokom rada kako bi se nastavila dalje proizvodnja znanja.
O formi i sadržaju izložbe, kroz zajedničke debate, odlučivaće polaznici radionica u saradnji sa članovima i članicama Kontekst kolektiva (Vidom Knežević, Markom Miletić, Dejanom Vasić, Mirjanom Dragosavljević)
……
Kao uvod u radionicu „Omladinski kulturni centri“ biće održana predavanja Branke Ćurčić i Dušana Grlje, 12. juna u 18h, u Magacinu u ulici Kraljevića Marka 4. Na predavanju o Studentskom kulturnom centru i Tribini mladih biće reči o radu ovih društvenih institucija u odnosu na promene u politikama, procedurama i tendencijama u različitim periodima razvoja jugoslovenskog socijalizma, kao i danas kada su kultura i javne institucije zahvaćene neoliberalnim tendencijama. Ovi procesi otvaraju pitanja o položaju kulture u jugoslovenskom socijalističkom sistemu, o potencijalu njene socijalizacije ili pak (in)direktnom državnom upravljanju.
Program se realizuje u okviru projekta “Borba za autonomni prostor”.

Podrška: Fondacija za otvoreno društvo.

Omladinski kulturni centri u SFRJ; Slučaj Tribine mladih u Novom Sadu i Studentskog kulturnog centra u Beogradu

Branka Ćurčić (članica Kuda.org) i Dušan Grlja (ex-Prelom kolektiv)

predavanja sa diskusijom

 
Utorak, 12. jun, 18h – 20h
Magacin u Kraljevića Marka 4, Beograd
 

Predavanja će se baviti širim društveno-političkim i kulturnim kontekstom jugoslovenskog samoupravnog socijalizma, opštim tendencijama i promenama kulturne politike SFRJ a naročito omladinskim institucijama kulture kroz paradigmatične primere Tribine mladih u Novom Sadu i Studentskog kulturnog centra u Beogradu tokom šesdesetih i sedamdesetih godina prošlog veka.

Primer beogradskog SKC otkriva svu kompleksnost načina funkcionisanja omladinskih kulturnih centara u SFRJ. Iako je osnovan i budžetiran od strane vlasti – tj. “društva” – i dat na upravljanje Univerzitetu i studentskoj organizaciji, on je postao mesto uvođenja novih oblika kulturnog i društvenog aktivizma kombinujući rad entuzijasta i dobrovoljaca sa radom plaćenih profesionalaca, paralelno odbacujući podele na proizvođače i konzumente kulture, stvaraoce i publiku. SKC je odigrao važnu ulogu u kulturnoj edukaciji, proizvodnji i dijalogu koristeći se dostupnim društvenim sredstavima za rad i infrastrukturom, ali je, takođe, predstavljao i izvestan “dokaz” progresivnosti zvaničnog samoupravnog socijalizma.

Tribina mladih predstavlja instituciju koja je prošla kroz niz transformacija uslovljenih društveno – političkim okolnostima. Osnovana je 1954. godine u Novom Sadu kao Omladinska katedra narodnog univerziteta, preko prelaska u Kulturni centar omladine “Sonja Marinković” 1978. godine, do konačnog preimenovanja ove institucije u Kulturni centar Novog Sada 1984. godine u kom statusu postoji do danas.

Na predavanju će biti reči o radu ovih društvenih institucija posvećenih kulturi i omladini u odnosu na promene u politikama, procedurama i tendencijama u različitim periodima razvoja jugoslovenskog socijalizma, kao i danas kada su kultura i javne institucije zahvaćene neoliberalnim tendencijama. Ovi procesi otvaraju pitanja o položaju kulture u jugoslovenskom socijalističkom sistemu, o potencijalu njene socijalizacije ili pak (in)direktnom državnom upravljanju.

…….

Predavanja su ujedno i uvod u radionicu pod nazivom “Omladinski kulturni centri” čija će tema biti proces transformacije omladinskih ustanova kulture nastalih u vremenu socijalističke Jugoslavije u institucije nacionalne neoliberalne kapitalističke države. Čitav niz institucija u tadašnjoj Jugoslaviji inicirano je u cilju otvaranja prostora za omladinu a kao polaznu osnovu u radu smo odabrali tri ustanove iz Beograda: Dom omladine, Beograd; Studentski kulturni centar, Beograd i Dom kulture „Studentski grad“. Iako ove ustanove nisu osnovane sa istovetnim ciljevima sve tri su veoma dug period iskazivale jaku podršku alternativnoj i autonomnoj umetničkoj produkciji, naročito mlađe generacije. Međutim, u tranzicionom periodu devedesetih i neoliberalnim promenama dvehiljaditih na različitim nivoima su svoj rad udaljile od principa na kojima su osnovane.

Program se realizuje u okviru projekta “Borba za autonomni prostor”.

Podrška: Fondacija za otvoreno društvo.

Prestanak rada na projektu “Kontekst u mesnoj zajednici”

Nakon šest meseci rada i realizacije projekta “Kontekst u mesnoj zajednici” u Sali mesne zajednice „Studentski Grad“ na Novom Beogradu, doneli smo odluku da prekinemo dalju saradnju sa Opštinom Novi Beograd i Novobeogradskom kulturnom mrežom.

Iako smo od samog početka bili svesni rizika koji sa sobom nosi pregovaranje sa  instancama vladajućeg aparata, ovaj proces smo pre svega videli kao istraživanje odnosa u kulturnoj produkciji i politici i kao pokušaj da doprinesemo kulturno-umetničkoj sceni tako što bi smo analizirali kroz praksu strukturalne aspekte tih relacija i činili ih javno dostupnim. Pregovarački procesi su konkretizovani potpisanim ugovorom u julu 2011. godine koji je, iako kompromisan, ostavljao mogućnosti za nesmetano delovanje naših organizacija i predstavljao novinu u odnosu na uglavnom neregulisane odnose u kulturnoj produkciji. S obzirom na činjenicu da novi ugovor te mogućnosti u velikoj meri neutrališe i poništava, te da ne postoji prostor za formalno unapređenje položaja organizacija, doneli smo odluku da se povučemo iz daljih pregovora.

Naime, nakon isteka prvog ugovora u februaru 2012, Opština nam je ponudila aneks ugovora za mesec mart u kome su pojedini članovi bili znatno izmenjeni, sa predlogom da se na kraju meseca potpiše novi ugovor koji bi važio za period april – decembar 2012. Izmenjeni članovi su u mnogome narušili prava organizacija koje koriste prostor i povećale ingerencije Opštine sa ciljem pojačane kontrole nad našim radom i sadržajem. Istovremeno, nove odredbe su zahtevale od organizacija auto-cenzuru koja se odnosila na spominjanje sadržaja ugovora “u negativnom kontekstu” kao i o aspektima njegovog sprovođenja u javnim nastupima. Aneks ugovora nikad nismo potpisali smatrajući da on u velikoj meri ugrožava planiranje, organizovanje i način našeg rada.

Dalji pregovori vezani za ugovor za period april – decembar 2012 zapravo su predstavljali naš pokušaj da se izborimo za ona prava koja su narušena prethodnim izmenama u aneksu ugovora. Međutim, sporni članovi su i dalje ostali; radilo se o pojačanoj kontroli nad našim aktivnostima kao i o nametanju ekonomističkih merila u evaluaciji našeg rada.

Iako je čitav „Protokol o poslovno tehničkoj saradnji“ (PDF) pun problematičnih mesta, najspornije su sledeće odredbe:

(član 7)

„Partner je u obavezi da u okviru mesečnog izveštaja navede broj iskorišćenih termina, programe koji su realizovani u navedenim terminima, kraći izveštaj o realizovanoj aktivnosti/programu za svaki iskorišćeni termin, kao i broj korisnika programa u navedenom terminu. Partner je dodatno u obavezi da u okviru mesečnog izveštaja navede i broj i izvore medijskih objava, procenu društvenog/kulturnog uticaja u lokalnoj zajednici i relevantnost i jedinstvenost realizovanih programa u kontekstu kulturne ponude na Novom Beogradu.“

(član 8)

„Korisnik zadržava pravo da promeni raspored korišćenja prostora u zavisnosti od rezultata prikazanih u mesečnim izveštajima definisanim članom 7 ovog Protokola.“

Ipak, ovakav ugovor nije veliko iznenađenje, on oslikava aktuelnu neoliberalnu politiku ali i trenutni društveni momenat u kojem je sve podređeno stranačkim borbama za nove mandate i pozicije moći. U toj situaciji svaki društveni interes i zajedničko dobro trpe dodatni pritisak zarad pozicioniranja onih koji upravljaju. Opština Novi Beograd nikada nije finansirala naš rad, dok istovremeno želi da preko njega postigne određene društvene i kulturne efekte u lokalnoj zajednici. Postavljanje ekonomističkih merila i sve veća birokratizacija rada u ovom slučaju nije samo ispunjavanje kvantitativnih potreba vlasti koje bi zatim mogle da se hvale velikim brojem programa, posetom publike i sl. već se koristi i kao argument za direktno uplitanje u upravljanje prostorom i našim radom.

Takav ugovor upravo oslikava odnose u kulturnoj produkciji u savremenom kapitalističkom sistemu. Međutim, moramo biti dovoljno samokritični i uzeti u obzir da kulturna politika nije isključivi rezultat delovanja vlasti, u njeno formiranje, legitimisanje i sprovođenje su uključeni i sami proizvođači sadržaja. Sve dok se odnosi unutar kulturno-umetničke scene ne promene u smislu detektovanja, analize i kritičkog odnosa  prema pitanju radnih i produkcionih odnosa, to jest, dok ne dođe do njene politizacije i veće solidarnosti, ne može se doći do stvarnih promena u položaju radnika u kulturi.

%d bloggers like this: